Archive for október, 2015

vika 3 – hlekkur 2

Mánudagurinn

byrjuðum á því að leysa eitthvað hundaverkefni. svo fengum við nýjan glærupakka og við töluðu um hugtök og útskýrðum þau aðeins t.d. Eins og ríkjandi (er sterkari eiginleikinn og ríkjandi gen eru alltaf táknuð með Hástöfum)og víkjandi (er sá eiginleiki sem hverfur og er alltaf táknuð með Lágstöfum), Arfhrein ( einstaklingur sem er arfhreinn myndi maður þá rita annað hvort HH eða hh )og Arfblendin (einstaklingur sem er arfbleindin myndi maður þá rita Hh). svo töluðum við lika um Reitatöflur. Við töluðum lika um Gregor Mendel.

Gregor Mendel

  • sýndi fyrstur manna fram á með tilraunum hvernig einkenni gætu erfst á milli kynslóða og setti fram kenninguna um erfðaefnið.
  • Kallaður Faðir erfðafræðinnar
  • Ræktaði baunaplöntur sem höfðu ólík útlitsérkenni

,,Á árunum 1856-1863 ræktaði Mendel og rannsakaði um 28.000 baunaplöntur og út frá niðurstöðum rannsókna sinna gerði hann eftirfarandi ályktanir:

1. Tilvist erfðaeinda (gena): að eiginleikar erfðast milli foreldra og afkvæma með sérstökum eindum sem við nefnum núna gen

2. Gen eru í pörum: Breytileiki í erfðum stafar af ólíkum genum sem stýra sömu einkennum. þegar að Kynfrumur foreldra renna saman og mynda orkufrumu og svo fær orkufruman eitt gen frá hvoru foreldri fyrir hvert einkenni. Þetta getur verið sama gerð af geni (einstaklingur verður arfhreinn um einkennið) eða ólík gerð frá hvoru foreldri (einstaklingur verður arfblendinn um einkennið).Þessi genapör kallast samsætur.

3.Reglan um aðskilnað: Genasamsætur aðskiljast við myndun kynfrumna og skiptast jafnt niður á þær

4. erfðaefni kynfrumna: Hver Kynfruma hefur aðeins annað gen genasamsæta

5. tilviljanakennd frjógvun: sameining kynfrumna foreldra við myndun okfrumnaer tilviljanakennd, það er kynfrumur sameinast án tillits til genasamsetningar þeirra“ 

meira um Gregor Mendel og hans tilraunir hér

miðvikudagurinn

þá var stöðvavinna. ég byrjaði að púsla saman hugtök sem voru svona eins og samstæðuspil. eftir það fór ég í tölvustöð um reitatöflur. t.d. maður átti að rækta svarta flugu þannig að maður hefði átt að hafa móðurina svarta og pabbann svartann til að fá svartar flugur. svo fór ég í stöð sem var ennþá meira um reitatöflur og það voru hugtök og maður átti að finna hvernig þessi baun myndi passa saman við hugtakið t.d. ég fengi hugtakið arfhreinn þá þyrfti ég að finna hvernig baun myndi vera arfhreinnt og hvernig það liti út.

um Reitartöflur (Punnett Squares) myndband

fimmtudagurinn

þá var Gyða ekki en við fengum að fara í tölvuver og á þessar síður220px-Punnett_Square.svg

erfðir

khan academy

flipp

fréttir:

Kjötát eykur líkur á ristilkrabbamein

Svona brennir þú fleiri hitaeiningum

heilmildir:

vísindavefurinn

wikipedia

Glósur frá Gyðu

vika 2 – hlekkur 2

mánudagurinn

Við byrjuðum á því að dansa zumba og svona. svo fórum við í glósur og Gyða sagði okkur svona aðalatriðin um DNA og RNA. og svo fnegum við okkur hugtakakort.

miðvikudagurinn

þá vorum við allur bekkurinn saman og við áttum að gera kynningu um frumuna (gat verið hvað sem er t.d. plaggat, glærukynning, myndband og fleira) fyrir 7. og 8. bekk ég var með Siggu Helgu, Ljósbrá og Eydísi í hóp, en Eydís var ekki þann dag. Sigga og Ljósbrá fundu skemmtilegar staðreyndir um Dýra og plöntufrumu því að plaggatið okkar var um Dýra og Plöntufrumu. Og ég sá um að teikna frumunar og skrifa smá. við náðum ekki að klára en á fimmtudeginum náðum við að klára. við vildum hafa þetta svolítið myndrænnt því að mér persónulega finnst miklu léttara að skilja og skemmtilegra að læra ef að þetta er svolítið myndrænnt. hér er hægt að sjá myndbandið sem við gerðum og líka það sem að hinir karkkanir gerðu.

fimmtudagurinn

þá vorum við í tölvuveri og við vorum að skoða flipp og erfðir síðurnar. mér fannst skemmtilegra á efrðir síðunni því að það var hægt að gera svona lítl verkefni um textann sem að maður las og ég lærði mikið um Mendel og hvað hann gerði. Hann Gregor Mendel notaði svona garðertur við rannsóknir sínar því að það var lang auðveldast að skoða hvernig afirgði þeirra hvert frá öðru. til þess að víxlfrjógva byrjaði hann að opna óþroskað blóm og skar frævalana af því áður en þeir þroskuðust og feldu frjó. svo þroskaðist blómið og sáldraði hann frjói úr annari yfir frævurnar. það er víxlfrjógvun.

fréttir

Áhyggj­ur af ebólu­smit­andi sæði

Jörðin einn fyrsti líf­væn­legi hnött­ur­inn

 

 

vika 1 – hlekkur 2

mánudagurinn

við byrjuðum að fá glósupakka um frumur og byrjuðum á að upprifja allt um frumuna. við töluðum um Frumulíffæri, Frumuvegg, Frumuhimmnu og margt fleira. við töluðum um muninn á Plöntufrumu og Dýrafrumu t.d. það eru fleiri Hvatberar og Leysikorn í dýrafrumu heldur en í Plöntufrumu. Frumuhimna hleypir efnum út og inn úr frumunni t.d. ef hún myndi ekki velja efnin sem geta farið í frumuna þá væri allt fullt af eiturefnum og þá myndi fruman bara springa. Svo töluðum við lika um kjarna frumunar t.d. hann er svona eins og heili frumunar og hann stjórnar öllu.

Miðvikudagurinn

þá var stöðvavinna um upprifjun á frumulíffærum. ég fór í 3 stöðvar minnir mig og það var einhver stöð um svona flipp kynningar  (og líka hér) við áttum semsagt að skrifa um myndöndin sem að við horfðum á og svo skrifa um þau og gera svona krossglímu ú þeim t.d. ef það var talað um miklahvell þá áttum við að gera krossglímu úr þaða orði eða eitthvað. svo var það stöð sem var um svona cells alive og líka the scale of the universe og þetta er bara svona munur á stærðum og svona. og svo var það stöð sem átti að útskýra muninn á mítósu og meiósu skiptingu.

Mítósa skipting (jafnskipting)

Mítósa skipting er þegar að Tvílitna fruma sér í tvær frumur sem eru nákvæmlega eins og upphaflega fruman. þær hafa alveg ein gen og fruman sem skiptir sér (Móðurfruman). semsagt móðurfruman er með tvo litninga og svo verður hún stærri og stærri þar til að hún skiptir sér í nákvæmlega eins frumur. 

Meiósa skipting (Rýriskipting)

Meiósa skipting er þegar að tvílitna fruma skiptir sér tivisvar og útkoman verða fjórar einlitna frumur sem hafa hver um sig eitt litningapar og eru ólíkar upprunnalegu frumunni. Kynfrumur (sæðisfruma og eggfruma) eru bara einlitna og hafa 23 litninga í mönnum í staðinn fyrir 46 litningar eins og það er venjulega.

fimmtudagurinn

þá var svona könnun. við vorum í tölvuveri og það átti að velja sér þrjár spurningar af 6 til að svara og það mátti nota mörg hjálpargögn til að láta hjálpa sér.

fréttir:

Yrði fótbrotinn drengur látinn bíða?

Hætta á hruni fæðukeðja sjávar

heimildir:

http://www.visindavefur.is/svar.php?id=274

 

vika 6 – hlekkur 1

mánudagurinn

við byrjuðum á því að tala um Tunglmyrkvan sem var um nóttina og Gyða sýndi okkur myndir og fréttir um tunglmyrkvann og útskýrði hvernig þetta gerist. eftir það fórum við í hópa og áttum að vinna með hugtök úr CO2 hefti og gera svona orð af orði semsagt að ræða um hugtakið og hvað það þýðir og hvernig það virkar og við áttum að skiptast á að gera hluti eins og ef að ég hefði lesið fyrst hefði ég kannski þá átt að skrifa eitthvað og einhver annar í hópnum átti að lesa og svo koll af kolli.

tunglmyrkvi

  • verður þegar tunglið gengur inn í skugga jarðar
  • gerist bara ef að Sólin,Jörðin og Tunglið eru í beinni línu
  • bara á fullu tungli

það var ekki tæimi á miðvikudeginum

fimmtudagurinn

útaf því að það var bara kennsla fyrir hádegi voru allir í náttúrufræði. það var sýnt okkur myndband (global goals) og svo áttum við að sækja app í símann og velja okkur markmið og ofurhetju. hér getið þið séð markmiðin. þessi markmið verður að vera búin að ljúka fyrir árið 2030.

fréttir

Kon­ur leiða Disco­very-áætl­un­ina

Dularfullur sjúkdómur herjar á 12 ára stúlku: Hnerrar 12.000 sinnum á sólarhring – Myndband