Laufey Helga
:)

Mánudagur 5. desember

Á mánudaginn var smá fyrirlestur um sýrustig og jónir. Við rifjuðum upp nokkur hugtök í efnafræðinni en þau voru:

  • rafeindir – rafeindirnar eru með neikvæða hleðslu. Þær eru á svokölluðum rafeindahvolfum í kringum kjarna frumefnisins. Rafeindirnar eru alltaf jafn margar og róteindirnar.
  • róteindir – róteindirnar eru með jákvæða hleðslu en þær eru inní kjarnanum.
  • nifteindir – nifteindir eru líka inní kjarnanum en þær hafa enga hleðslu. Til þess að finna fjölda nifteinda þarf að draga massatöluna frá ródeindafjöldanum.
  • sætistala – öll frumefni hafa einhverja sætistölu en hún segir til um hversu margar róteindir/rafeindir eru í því frumefni. D: Frumefnið vetni (H) er með sætistöluna 1 og er því með eina róteind í kjarnanum og eina rafeind.
  • massatala – sýnir hversu mikinn massa efni hefur. Massatalan ákvarðast af samanlögðum fjölda raf- og róteinda.
  • lotukerfi – öll frumefnin eru í lotukerfinu en það er tafla sem sýnir tengsl frumefnanna, sætistöluna og massatöluna. File:Periodic-table.jpgmynd 1
  • lota – loturnar liggja lárétt á töflunni. Þær sýna vaxandi sætistölu (frá hægri til vinstri. Vetni er t.d. með sætistöluna 1 og er því fyrst. Svo kemur næsta efni (lárétt) með sætistöluna 2 og svo framvegis)
  • flokkur –  flokkarnir eru lóðrétt niður. Flokkarnir segja til um hversu margar rafeindir eru á ysta hvolfi (gildisrafeindir.) Í flokki eitt (alkalí málmar) er ein rafeind á ysta hvolfi en í flokki 8 (eðallofttegundir) er ysta hvolf fullt með átta rafeindir.

Við fórum líka aðeins yfir það hvernig það á að reikna út fjölda nifteinda og teiknuðum það upp.

Svo fórum við aðeins yfir jónir. Þegar efni gefa frá sér rafeind eða taka á móti rafeind mynda þessi efni jón. Mjög algeng jón er efnasambandið NaCl (matarsalt) en þá væri jónin svona: Na+Cl- en vegna þess að Natríum er með eina gildisrafeind en Klór með 7 þá gefur Natríum frá sér þessa einu rafein og Klór fær hana. Þá er Natríum með jákvæða hleðslu en Klór  eð neikvæða hleðslu.

Í þessum tíma fórum við líka vel yfir sýrustig eða pH-gildi. Sýrustig sýnir okkur hversu hversu súrt eða basískt efni er. Skalinn er ekki venjulegur skali heldur er hann lógaritmískur og lítur svona út

img_2020Mynd 2

PH-gildi eða sýrustig ákvarðast af magni hlaðin á jóna í ákveðinni lausn. Tökum vatn sem dæmi:  Í hverri vatnssameind (H2O) eru 2 vetnis frumeindir (H) og ein súrefnis frumeind (O). Lítill hluti allra vatnssameinda í vatni klofnar í vetnisjónir með jákvæða hleðslu, H+, og neikvæða hleðslu OH- sem er táknað H2O -> H+ + OH-.

Sýrur og basar: 

Öll efni eru annað hvort súr eða basísk eða hlutlaus. Efni með pH-gildið 7 er hlutlaust en efni með lægra pH-gildi er súrt og með hærra pH-gildi er basískt.

Lag um sýru og basa.

Þriðjudagur 6. desember

Á þriðjudaginn gerðum við mjög skemmtilega sýrustigstilraun þar sem við áttum að finna út sýrustig 5 efna bæði með því að nota sýrustigs strimla þar sem eru 4 kubbar á strimli um sem breyta um lit eftir að þeir hafa farið ofaní efnin og svo bárum við það saman við það sem var á pakkanum undir strimlana og svo helltum við efnunum í tilraunaglös og settum rauðrófusafa ofan í efnin og þá breyttu þau um lit. Hér fyrir neðan koma nokkur skjáskot af skýrslunni sem minn hópur (ég, Helga, Ragnheiður og Axel) gerði uppúr tilrauninni.

img_2021 img_2022 img_2023 img_2024

img_2025

Fimmtudagur 8. desember

Á fimmtudaginn vorum við í tölvuverinu að vinna í skýrslunni.

Fréttir og fleira

Óttast vaxandi metanlosun

Fundu áður óþekkta borg í Grikklandi 

Heimildir

Vísindavefurinn

Vísisndavefurinn

Mynd 1 – wikimedia commons

Mynd 2 – UBC wiki

Vísindavefurinn

Fréttir af mbl.is