Laufey Helga
:)

Við náðum bara einum tíma í þessari viku, þannig að þetta er síðasta bloggið vegna þess að svo byrjar lokamat.

Þriðjudagur 18. apríl

Á þriðjudaginn var fyrirlestur um æxlunarkerfi mannsins. Við fengum líka glósur.

  • Kynlaus æxlun:
    – frumuskipting (mítósa)
    – knappskot (eins og með tré)
    – gróæxlun
    – klónun
  • Kynæxlun:
    – karlkyn og kvenkyn
    – sáðfruma og eggfruma (meiósa)
  • Effin fimm – ólíkir lífsferlar
    – Fífill → planta → fjölgast með fræi
    – Fiskur → kvk verpir eggjum → kk setur sæði yfir eggin → pokaseyði → fiskur
    – Fugl → kvk og kk – par → verpa eggjum → ungi nærist á því sem er í egginu → unginn klekst úr eggi → fugl
    – Fiðrildi → egg → lirfa → púpa → fiðrildi (dæmi um myndbreytingu)
    – Fíll → kvk er með eggjastokka → frjóvgun er eins og hjá mönnum
  • Sæði
    – sáðfrumur eru í sæði
    – 2.5 – 5ml. í hverju sáðláti
    – 50 til 150 sáðfrumur í hverjum ml.
    – rétt um 1% sáðfrumna ná að egginu.
  • Sáðvökvi – hlutverk hans
    – flytur og nærir sáðfrumur
    – drepur bakteríur
    – afsýrir leggöngin (þau eru með of hátt sýrustig fyrir sáðfrumur ef sáðvökvinn væri ekki)
  • Eggmyndun kvenna
    – hefst þegar konur eru fóstur
    – lýkur rétt eftir frjóvgun
    – tvílitna eggmóðurfruma → skiptist með meiósu → myndar einlitna eggmóðurfrumu
  • Eggmóðurfrumur…
    – við fæðingu: um 400 þús.
    – við kynþroska: um 40.000
    – u.þ.b. 400 egg ná að þroskast
  • Okfruma
    – samruni eggfrumu og sáðfrumu
    – fyrsta fruman hjá nýjum einstakling
    – skiptir sér í tvennt, svo verða fjórar frumur, svo átta o.s.frv.

Við horfðum á myndband í tímanum sem var myndasýning. Myndirnar voru teknar inní legi konunnar við getnað og svo er fylgt meðgöngunni aðeins eftir.

Fréttir

Fordæmalaus fölnun kóralrifsins mikla

 Vökvi sem ögrar þyngdarlögmálinu

 

Mánudagur 13. mars

Á mánudaginn var Nearpod kynning um lífríki Íslands. Ég glósaði smá en þetta er það sem ég glósaði.

Lofthjúpur jarðar:

  • Skiptist í fimm hvolf.

    lagskipting_lofthjups_jardar

    Mynd 1

  • Veðrahvolf:
    – 90% af öllu efni.
    – Næstum öll vatnsgufa í lofthjúpnum.
    – Í 10 km. hæð frá jörðu.
  • Heiðhvolf:
    – Ósonlag.
    – Í 10-50 km. hæð frá jörðu.
  • Miðhvolf:
    – Þar eyðast flestir loftsteinar.
    – Í 50-90 km. hæð frá jörðu.
  • Hitahvolf/Jónahvolf:
    – Þar myndast norðurljósin.
    – Í ca 90-500 km. hæð frá jörðu.
  • Úthvolf:
    – Þar er Hubble sjónaukinn (í um 600 km. hæð)
    – Í 500 km.hæð og upp.
  • Efni í lo8fthjúpnum:
    – Nitur (N) 78%
    – Súrefni (O) 21%
    – Argon (Ar) 1%
    – Svo eru líka efni eins og CO2 og H2O.

    blóm

    Mynd 4

Veðurfar:   

  • Heitt loft leitar upp og kalt loft niður.
    – Gerist í veðrahvolfinu og og eins með vatnið í sjónum.
    – Þá verður blöndun.

Gróðurfar:

  • Ísland er í barrskógabeltinu en samt er freðmýri hérna.
  • Freðmýri: Þegar frostið fer aldrei úr jörðinni.

Höfin:

  • Gjöful fiskimið við Ísland út af Golfstraumnum.
    – Sjórinn blandast og þá blandast næringaefni og stórir fiskistofnar „laðast“ að því.
  • Löng strandlína.
  • Mikill munur á sjávarföllum (flóði og fjöru)
  • Golfstraumurinn og Norður-Grænlandsstraumurinn mætast við strendur Íslands.

Hvað ógnar hafinu?

  • Hnignun búsvæða
  • Veiði
  • Hlýnun sjávar

    mosi_11

    Mynd 2

  • Súrnun sjávar

Flóra Íslands:

  • Innlendar háplöntutegundir eru um 490 (um háplöntur).
  • Mosa tegundir eru yfir 600.
  • Það eru 700 fléttu tegundir
  • Það eru um 2100 sveppa tegundir á Íslandi.
  • Mosar, fléttur og sveppir eru mjög einkennandi fyrir Ísland.

Fléttur:

Fléttur eru besta dæmið um samhjálp. Fléttur eru þörungar og sveppir en þá er þörungurinn að ljóstillifa (hann er frumframleiðandi) og kemur með glúkósa og sveppurinn sem er sundrandi kemur með efnin. 

Samlífi skiptist upp í þrennt en það er:
– samhjálp: báðar verurnar hafa gagn af því. Dæmi: fléttur.
– gistilífi: önnur veran hefur gagn af því en hin hvorki gagn né ógagn. Dæmi: gerlar í meltingunni okkar.
– sníkjulífi: önnur veran hefur gagn af því en hin ógagn. Dæmi: lús.

Vatnalífríki:

  • Ekki fjölbreytt.
  • Mikill breytileiki  milli tegunda – dæmi um það er bleikjan í Þingvallavatni.
    þingvallavatn

    Mynd 3 – Þingvallavatn

    – Sílableikja
    – Kuðungableikja
    – Murta
    – Dvergbleikja

  • Þingvallavatn er eina vatnið í heiminum sem þetta er þekkt.

Fána – smádýr:

  • Það eru 1400 tegundir smádýra á Íslandi.
  • 3/4 eru skordýr

Þriðjudagur 14. mars

Við náðum bara fyrri tímanum vegna þess að við fórum í FSu á Starfamessuna. Í þessum tíma héldum við áfram að tala um fánu Íslands – fuglana. Þetta er það sem ég glósaði:

  • Ekki margar tegundir en stórir stofnar.
    – T.d. er Ísland með u.þ.b. 70% af öllum stofni Heiðargæsarinnar.
  • Íslendingar drápu síðasta geirfuglinn…

Við komumst ekki yfir neitt rosalega mikið í þessum tíma en við töluðum líka um allt þetta sem ég var að glósa.

Fimmtudagur 16. mars

Á fimmtudaginn vorum við í Bláfjöllum sem var ótrúlega gaman en misstum af tímanum.

Fréttir

Minni dýr vegna hlýnunar jarðar

Fundu heilastarfsemi eftir andlát

Heimildir

Mynd 1 – Stjörnufræðivefurinn

Mynd 2 – ferlir.is

Mynd 3 – flickr

Mynd 4 – Wikimedia Commons

Háplöntur – Náttúrufræðistofnun.

Mánudagur 6. mars

Á mánudaginn var spjalltími. Við vorum að tala um jarðfræði Íslands. Við töluðum m.a. um tvo menn sem hétu Helgi Pjetursson og Guðmundur Kjartansson.

Helgi Pjetursson 

Helgi Pjetursson eða Dr. Helgi Pjeturss eins og hann var oft kallaður. Hann var jarðfræðingur en hann útskrifaðist úr Kaupmannahafnarháskólanum. Þar lærði hann náttúrufræði og landafræði en var með jarðfræði sem sérgrein. Seinna þá útskrifaðist hann með doktorsgráðu í jarðfræði og var fyrsti Íslendingurinn til þess að gera það. Það sem var svo ,,flott“ við hann var hvað hann hugsaðialltaf út fyrir kassann. Eftir það að hann átti flottan starfsferil þá fór hann eiginlega bara yfir um.

Guðmundur Kjartansson

Hann var Íslenskur jarðfræðingur sem var fæddur í Hruna. Hann var annar Íslendingurinn til þess að útskrifast úr doktorsnámi í jarðfræði, á eftir Helga Pjeturss. Guðmundur rannsakaði mikið jarðfræði suðurlands eins og t.d. Heklu og fleira. Það sem er svo merkilegt við þennan mann er að hann kom með stapa-kenninguna en hún fjallar um það hvernig móberg myndast.

Seinni hluta tímans vorum við að svara heimspekilegum spurningum og vorum að spjalla um það en ég (og Einar Ágúst) fengum spurninguna „hvað er náttúra?“ en okkur fannst náttúra vera eiginlega allt sem er utandyra. Fjöll, skógar og vötn geta til dæmis tilheyrt náttúrunni en svo geta líka verið hlutir eins og tún og akrar og eitthvað svoleiðis og svo tilheyra dýr og plöntur líka náttúrunni. Þetta orð – náttúra – nær yfir svo margt að það er erfitt að skilgreina hugtakið.

Þriðjudagur 7. mars og fimmtudagur 9. mars

Þá vorum við að taka samræmdu prófin og misstum af tímanum.

Fréttir

Íslensk norðurljósamynd vekur athygli

Fjarlægðu 915 smápeninga úr maga skjaldböku! (myndband með frétt)

Heimildir

helgipjeturss.is

Wikipedia – Guðmundur Kjartansson

Fréttir – mbl.is

Mánudagur 27. febrúar

Á mánudaginn vorum við í 10. bekk ekki í skólanum vegna starfskynninga. Ég fór í Þjóðleikhúsið og það var mjög gaman.

Þriðjudagur 28. febrúar

Á þriðjudaginn notuðum við tímann í það að gera glærukynningu sem fjallaði um starfskynninguna okkar.

Fimmtudagur 2. mars

Á fimmtudaginn var fyrsti tíminn í nýjum helkk en nýi hlekkurinn fjallar um Ísland. Þar erum við að fara að læra um nánast allt sem tengist t.d. jarðfræði, líffræði og náttúruvernd á Íslandi. Í þessum tíma fengum við hugtakakort en vorum svo bara að tala um allskonar sem tengist jarðfræðinni og töluðum m.a. um það hvernig móberg myndast en það myndast þegar eldgos verða í vatni.

Við töluðum líka aðeins um Kerlingarfjöll en þau eru úr líbaríti (ljósu) en hrafntinnur eru líka úr líbaríti (svörtu) en ástæðan fyrir litamuninum er að bergið myndast ekki við sömu aðstæðurnar.

4981971087_18fb19b545_b240px-ObsidianOregon
Mynd 1 Kerlingarfjöll                                Mynd 2 Hrafntinna

Fréttir

Skutu nashyrning í dýragarði

Eitt af hverjum fjórum börnum deyr vegna mengunar

Heimildir

Mynd 1

Mynd 2