Hrafndís

Bara ein önnur Nemendablogg Flúðaskóla vefsíða

Archive for desember, 2014

Þurrís tilraunir!

Miðvikudaginn 10. desember vorum við að gera margar mismunandi tilraunir með þurrís þannig þetta blogg er einungis um þurrís.

Áður en ég fer að lýsa tilraununum kemur smá fróðleikur um þurrís.

Þurrís er ekkert líkur venjulegum klaka sem bráðnar niður í vökva þegar hann byrjar að bráðna og fer svo yfir í gufu ef hann er hitaður mikið, heldur fer þurrís beint frá föstuformi yfir í lofttegund þegar hann bráðnar. Þurrís er nefnilega frosinn koltvísíringur, eða CO2. Hitastig þurríss er um -79C. Þurrís er gerður í vélum úr koltvísýringsgasi, þessar vélar þétta og kæla gasið og þjappa síðan ísnum saman sem myndast. Þurrís er ekki hægt að finna hér á jörðinni en hann finnst á öðrum plánetum, þar sem aðstæður eru allt öðruvísi, öðru vísi hitastig og annar þrýstingur. Það getur verið hættulegt að snerta þurrís of lengi en þá getur húðin kalið og myndast brunasár.

Margir velta því fyrir sér hvernig þessi skrýtni hvíti reykur myndast þegar þurrís er settur í vatn fyrst koltvísýringur er ósýnileg gas. Það er raki úr andrúmsloftinu og gufa frá vatninu í glasinu sem við sjáum. Vatnsgufan blandast saman við ískaldan koltvísýringin sem gufar upp af þurrísnum. Útaf koltvísýringurinn er svo kaldur þá þéttist vatnsgufan og myndar pínulitla vatnsdropa eins og í skýjum og þoku. Þetta er semsagt hálfgerð þoka sem gýs upp úr vatninu.

Framkvæmd

Stöð 1

Þessi stöð var þurrís og málmur þar sem maður átti að láta málminn snerta þurrísinn og þá kom ískrandi hljóð en við náðum ekki að fara á hana.

Stöð 2

Þetta voru í raun tvær stöðvar saman í einni en í þeim báðum átti maður að reyna að láta sáðukúlu koma við þurrís með þeim afleyðingum að hún fraus. Fyrri stöðin fór þannig fram að við vorum með þurrís í skál og reyndum að blása sápukúlunni á hann þannig hún frysi. Því miður náðum við ekki að láta sápukúlurnar frjósa því þær sprungu alltaf þannig þessi stöð tókst ekki upp.

Efni og áhöld:

  • Sápukúlur
  • Þurrís
  • skál

Seinni stöðin fór þannig fram að við vorum með stórt fiskabúr með þurrís í og eins og áðan áttum við að reyna að láta kúlurnar frjósa á þurrísnum. Þetta var hins vegar erfiðara því þurrísinn var í svo stóru íláti og flestar kúlurnar flutu bara um búrið. Þetta var til að sýna okkur að þurrís hrindir frá sér súrefni. Við náðum samt sem áður að láta eina kúlu frjósa með því að blása nógu fast þannig þær fóru alveg á botninn. Það sést aðeins á myndinni kúlan sem við náðum að láta frjósa en þetta var sú eina.

Efni og áhöld:

  • Fiskabúr
  • Þurrís
  • Sápukúlur

10872382_744506888957347_1497142333_n

Stöð 3

Þessi stöð var mjög spennandi og skemmtileg en þarna áttum við að reyna að búa til eina stóra kúlu úr sápu. Framkvæmdin fór þannig fram að við byrjuðum á að hella volgu vatni í skál, ca 1/4 af skálinni og settum síðan pínu volgt vatn í aðra minni skál sem var með einni tusku í fullri af sápu. Við settum síðan sápu á kanntinn á stærri skálinni með tuskunum sem voru í minni skálinni. Skelltum svo dálítið af þurrís út í volga vatnið í stærri skálinni þannig upp rauk hvítur reykur. Tókum síðan eina tusku, með fullt af sápu á og drógum hana þvert yfir alla skálina þannig sápan hélt spennu og blés út. Í raun vorum við að búa til eina mjög stóra sápukúlu en þegar hún var orðin mjög stór sprakk hún þannig það fór hvítur reykur um allt! Þetta gerðist afþví þurrísin var að breytast í gas og gas hefur svo stórt rúmmál. fyrsta myndin sýnir þar sem búið er að draga tuskuna yfir og búið að myndast stór sápukúla. Önnur myndin sýnir þar sem sápukúlan er sprungin og reykur dreyfist um allt borðið. Seinasta myndin sýnir þar sem ég er að draga tuskuna yfir skálina og þá heldur sápan spennu.

En og aftur er þetta vegna þess að þurrís hrindir frá sér súrefni og er með svo stórt rúmmál.

Efni og áhöld:

  • Tvær skálar
  •  Tuska
  • Sápa
  • Þurrís
  • Vatn

10863634_744506788957357_197429156_n 10859867_744506758957360_1350529082_n 10872418_744506705624032_1030480673_n

Stöð 4

Á þessari stöð átti að prófa þurrís í heitu og köldu vatni en við komumst ekki á hana.

Stöð 5

Á þessari stöð áttum við að setja smá þurrís ofan í blöðru og binda fyrir þannig hún blés út. Það gerðist hjá okkur en ástæðan fyrir því er aftur sú að þurrísinn er að breytast í gas og gas hefur meira rúmmál þannig ísinn blæs blöðrunni út. Myndin sýnir þar sem búið er að setja þurrísin í blöðruna og bundið fyrir.

Efni og áhöld:

  • Blaðra
  • Þurrís
  • Skeið
  • glas

10863585_744506878957348_671323400_n

Stöð 6

Á þessari stöð vorum við að vinna með þurrís og eld. Við kveiktum á eldspítu og reyndum að láta hann koma við þurrísinn en um leið og eldurinn kom nálægt þurrísnum fjaraði hann út. Einnig prófuðum við að kveikja á sprittkerti en um leið og kertið snerti bakkann nálægt ísnum slökktist á því. Þarna sást greinilega að ekkert súrefni er í þurrís. Á myndinni sést hvernig stöðin var sett upp.

  • Þurrís
  • Eldspítur
  • Sprittkerti

10850625_744506862290683_893531483_n

Stöð 7

Þarna settum við tvo mismunandi vökva í glas, sem voru annað hvort súrir eða basískir. Helstum síðan rauðkálssafa í bæði glösin þannig báðir vökvarnir skiptu um lit, annar varð grænn og hinn bleikur. Þarna kom í ljós hvor vökvinn væri súr eða basískur, en bleiki vökvinn var súr og sá græni var basískur. Síðan helltum við rauðkálssafanum í annað glas og léttum það við hlið vökvanna og settum þurrís út í alla vökvana. Þá fór að búbbla upp úr vökvunum og einnig kom reykur, það var einfaldlega vegna þess að ísinn var að breytast í gas. Þessi tilraun snérist sem sagt um að sjá hvernig ísinn breytist úr föstu formi yfir í gas og einnig til að sjá litabreytingarnar.

Efni og áhöld:

  • Grind
  • Tilraunarglös
  • Basi
  • Sýra
  • Rauðkálssafi

Þá eru allar stöðvarnar upptaldar en mér fannst þetta rosa skemmtilegur tími og líka fræðandi. T.d. vissi ég alls ekki að þurrís bráðnaði ekki heldur breyttist beint úr föstu formi í gas og líka að hann væri í raun frosinn CO2. Á myndinni sést þar sem búið er að setja þurrís í öll glösin og þar sést þar sem ísinn er að breytast í gas.

10850632_744506622290707_844238016_n

 

Heimildir:

Vísindavefurinn

Fréttir og myndbönd

Myndband 

Myndband -í þessu myndbandi er verið að sýna eins tilraun og við gerðum á stöð 3.

Mars Curiosity finnur merki um líf á Mars

 

 


Sýrustigs vika!

Nú veit ég alls ekki neitt hvaða vika í hlekknum því það er svo langt síðan ég bloggaði en það er afþví gamla bloggsíðan mín hrundi! En nú er ég loksins komin með nýja bloggsíðu því það náðist ekki að bjarga gömlu þannig allar fyrri færslunar mínar sem ég er búin að skrifa síðan í 8. bekk eru horfnar, það er samt frekar fúlt…

Mánudaginn 1. desember: Í þessum tíma var gyða ekki en við vorum samt í Nearpod kynningu í iPad. Þar vorum við að skoða glærur um sýrustig og jónir og einnig svara nokkrum spurningum. Þarna var eiginlega verið að undirbúa okkur fyrir sýrustigstilraunina sem við fórum í á miðvikudaginn. Þegar við vorum búin að skoða og svara spurningum fengum við að fara í frjálst.

Miðvikudaginn 3. desember: Í þessum tíma vorum við að gera tilraun um sýrustig. Okkur var skipt í hópa og ég lenti með Anítu V, Silju og Óskari en okkur gekk bara vel með þessa tilraun. Þetta var fremur létt tilraun en mjög lærdómsrík. Við áttum að mæla sýrustig átta mismunandi vökva með svokölluðum sýrustigsstrimlum en við áttum við að stinga þessum strimlum ofan í vökvann, þá komu á hann fjórir mismunandi litir og við bárum þá saman við PH-skalann sem var utan á boxinu frá strimlunum. Skalinn er frá 1 upp í 14 og við áttum að velja litina sem voru eins og á strimlinum. Þegar við vorum búin að mæla alla átta vökvana áttum við að velja sex af þeim til að gera í raun aðra tilraun með rauðkálssafa. Hún fór þannig fram að við helltum rauðkálssafa út í alla vökvana og hrærðum í þeim. Þeir breyttu allir um lit og það gefur til kynna að rauðkálssafi er prýðis litvísir en það var tilgangur tilraunarinnar, að sjá hvort rauðkálssafi geti verið litvísir. Myndirnar eru fyrir og eftir mynd, sú fyrri var tekin áður en rauðkálssafinn var settur út í og sú seinni eftir að safinn var settur út í. Liturinn á vökvunum segja til um hvort þeir séu súrir eða basískir og þess vegna getur rauðkálssafi auðveldlega verið litvísir, útaf þú ræður út úr litnum á vökvanum hvort hann sé súr eða ekki. Um þessa tilraun áttum við að skila skýrslu.

10836137_737873909620645_761998537_n 10735736_737873902953979_1479157660_n

Fimmtudaginn 4. desember: Var ég veik en ég veit að krakkarnir voru fyrst í smá upprifjun um efnajöfnur og tóku síðan próf úr því. Við höfðum farið í svona próf í vikunni áður en það próf hafði komis svo rosalega illa út að þeir sem vildu fengu að taka það aftur.

Fróðleikur um sýrustig:

Sýrustig eða PH-kvarði er mælikvarði yfir hevrsu súr vökvi er. Kvarðinn mælir hvort upplausn sé súr, hlutlaus eða basísk, súr er 0 upp í 7, hlutlaus lausn er 7 og basísk lausn er frá 7 uppí 14. Semsagt ef upplausn er súr er hún framarlega á kvarðanum en ef hún er basísk er hún ofarlega á kvarðanum. Helst er hægt að mæla sýrustig á þrjá vegu, með sýrustigsvísi en liturinn gefur til að kynna sýrustigið, svo er hægt að nota sýrumæli og sýrustigsstrimla sem breytir um lit eftir hversu súr upplausnin er.

Sýrustig er semsagt mælikvarði á styrk H+ jóna í lausn, eða hversu mikið er af H+ í hverjum lítra. Því hærra sem PH er því minna er af +H og því lægra sem PH er því meira er af H+. Fjöldi jákvæðra vetnisjóna og neikvæðra hýðroxíðjóna í lausninni ráð hvort hún verður súr eða basísk. 

PH gildi okkar: Vatn hefur gildið 7 og er því hlutlaust, semsagt hvorki súrt né basískt. Sýrustig blóðs er 7,4 en það er lífsnauðsynlegt að halda PH gildi blóðs milli 7,35 og 7,45. PH gildi undir 7 og yfir 8 er banvænt. Sýrustig í maga er 1-2. 

Fréttir

Sýrustig í frárennsli í Becromal allt of hátt

Sýknaður 39 árum eftir að hann var dæmdur fyrir morð