Andrea Ýr

Á miðvikudaginn 2. maí fórum við í 9.bekk í heimsókn í flúðasveppi. Tilgangur ferðar var að kynnast ræktunarferli sveppa.

Fyrirtækið:

Flúðasveppir voru stofnaðir árið 1984 af Ragnari Kristinsyni og hefur vaxið gríðarlega mikið síðan. Georg Ottóson á það í dag. En fyrst var framleitt um 500 kg á viku en í dag eru það um 12 tonn á viku. Það eru sex ræktunarklefar í Flúðasveppum og þar vinna um 30 manns.

Framleiðsluferlið.

Sveppir eru ekki flokkaður með plöntum en þeir hafa sitt eigið ríki, Svepparíki. Grundvallarmunurinn milli sveppa og plantna er að plöntur eru frumbjarga en sveppir eru rotverur og nærast á lífveruleifum. Efnið sem sveppirnir eru ræktaðir úr kallast rotmassi. Það er efni búið til úr hálmi og hænsnaskít. Í hverri viku er notað u.þ.b 80 hálmrúllur og eitt  tonn af hænsnaskítþ Hálmrúllurnar eru opnar úti og geymdar í svolítin tíma. Svo eru þær teknar í sundurþ Hellt er svo vatni út í hálminn og hrært í honum annan hvern dag. Vetnið er sett svo hálmurinn rotni fyrr. Svo er dælt lofti upp um rennur í gólfnu pg inn í hálminn til að kæla hann. Hálmurinn er inni í 16 daga og einhverntíman á því tímabili er hænsnaskíturinn blandaður við. Eftir það er rotmassin færður inn í gerilsneyðingarklefa og hitað í 60°c í 12 daga til að drepa öll skaðleg dýrþ Þá losnar líka ammoníakið úr honum. Svo er bætt sveppagróunum sem eru látin spýra í 14-15 daga. Efitr það er massin orðinn að hvítum mygluköggli. Massin er þá settur í hillur og u.þ.b 5 cm lag af mold sett ofan á. Moldin er bara tekin úr mýri en það er bætt við hana kalki til að hafa hana hlutlausa í 7ph. Tölvur sjá um að hafa rétt hita og rakastig. Hitastigið er nákvæmlega alltaf í 20 gráðum. Hitinn er svo lækkaður í 19 °c og þá halda sveppirnir að það sé komið haust og fara að stækka. Þeir stærstu eru teknir fyrst og svo koll af kolli. Allt ferlið tekur 12-13 vikur.

Mér fannst þetta mjög áhugaverð ferð og ég skemmti mér vel

í seinustu viku byrjuðum við á að læra um þörunga. Okkur var skipt í hópa og ég
er með Antoni. Við fórum og náðum okkur í sýni í laxá og hellisholtalæk og skoðuðum þau í smásjá. Svo
greindum við hvað við sáum í sýninu okkar og áttum svo að gera skýrslu um það. sem er kominn inná verkefnabankann.

Frumverur  (Protista eða Protoctista) er fjölbreyttur
hópur lífvera sem inniheldur þá heilkjörnunga sem ekki eru dýr, jurtir eða
sveppir.  Þær eru skilgreindar þannig að
þær séu einfruma lífverur með frumukjarna. Frumverum er skipt í þrjá meginhópa:
Fumdýr, frumþörungar og slímsveppir. Sumar eru ófrumbjarga og aðrar frumbjarga
og stundum bæði. Flestar lifa í vatni og sumar í rökum jarðvegi aðrar lifa inn
í stærri lífverum.

Fengið úr glósum kennara.

Niðurstöðrunar úr skýrlunni okkar:

Í sýninu okkar í laxá fundum við ekki neitt en það var bara útaf því að sýnið var ekki gott en við fengum smá sýni hjá Gylfa og Hugrúnu og þar fundum við dálítið af lífverum. Við fundum svo svokallaðan vængesking (meridion circulare) og einnig
tafleskinga ( Tabellaria fenestrata og T. Flocculosa.) við fundum ekkert fleira en svo tveimur dögum sinna skoðuðum við sama sýnið og þá fundum við lífveru á fleygiferð sem við höldum að sé C. Variabilis og hún var mjög stór. Sýnið okkar úr hellisholtalæk var harla merkilegt  þar var allt á hreyfingu og mikið líf meðal frumvera sem við greindum á fyrsta degi voru meðal annars, Blöðruhverfla (Eudorina elegaus), Grænþörungar (Chlorophyta) og Kýsilþörnungar (Bacillariophyceae). En þegar við skoðuðum sýnið tveimur
dögum seinna fannst okkur lífverurnar hafa minnkað þó fundum við nokkra grænþörunga.

Þörungar:

Gulþörungar (Chrysophyceae)

Gulþörungar eru einfrumur-svipungar með mislöngum svipum  og eru oftast
gullrauðbrúnir og oftast með örlítinn augndíl. Þeir mynda gjarnan sambú og
flestir eru mjög littlir og viðkvæmir og því verður lítið vart í venjulegu
háfsvifi þótt oftast sé töluvert af þeim í vötnum.

Blákokkar (Chrococcales)

Blákokkar nefnfnast einunafni bláþörungar sem eru ein fruma eða mynda lausleg
sambú, oftast óregluleg að lögun eða næstum kúlulaga.

Grænþörungar (Chilorophyta)

Grænþörungar er fjölsrúðugur þörungaflokkur sem á aðalheimkynni sitt í fersku
vatni en finnst líka í fjörum og jafnvel á þurru landi. Höfuðeinkenni þeirra er
það að þeir eru hreingrænir á litinn enda er blaðgræna þeirra sama eðlis og
blaðgræna háplantna og ýmis önnur efnasamsetning líka svipuð. Af þeim ást æðum
telja fræðimenn að mosar og háplöntur séu að líkindum komnar af einhverjum
flokkum grænþörunga og helst þá burstþörungum.

Grænþráungar

Þráðlaga grænþörungar tilheyra ýmsum ættum og ættbálkum. Þeir mynda hið
alkunna græna slý sem er afar algengt í fersku vatni, bæði rennandi og kyrru.
Þeir eru yfirleitt botnfastir en losna þó oft upp með aldrinum og rekur með
vatninu eða um það.

Texti er fenginn upp úr hefti um þörunga.

Þessa vikuna héldum við áfram í líffræði og vorum einnig að læra um kynsjúkdóma. Á mánudaginn blogguðum við. Á miðvikudagginn fengum við stuttan fyrirlestur um veirur og bakteríur og fórum svo að horfa á glærukynningar hjá 10. bekk. Á föstudaginn fórum við í stutta könnun og byrjuðum á plakötum um kynsjúkdóma. Ég var að vinna með Rakeli í hóp og við gerðum plaggat um Kynfæraáblástur.

Líffræði.

• Veirur eru agnarlitlar verur en geta valdið miklum skaða. Veira meira og minna samsett af uppistöðuúr erfðaefni og hjúp úr prótíni. 
• Veirur fjölga sér aðeins í lifandi frumum. Erfðaefnin blandast erfðaefni hýsilsins og stjórnar, hýsillinn framleiðir efni í nýjar veirur þar til hann fyllist af veirum og springur.
• Gerlar fjölga sér með skiptingu. Þeir hafa frumuvegg, sumir slímhjúp utan um hann.
• Dreifkjörnungar eru aðeins ein fruma, hafa engan kjarna, alli dreifkjörnungar eru gerlar.

Kynfæraáblástur er sýking af völdum veirunnar Herpes simplex, tegund 2, það orskakast sár á kynfærum og litlar blöðrur. Veiran berst frá húðsmitinu og sest í taugahnoð við mænuna.
Þar getur hún legið í dvala árum saman, oftast að skaðlausu fyrir þann sem er smitaður.
Kynfæraáblástur er algengur sjúkdómur.

Hvernig smitast kynfæraáblástur?
Kynfæraáblástursveiru er að finna í sýktum sárum og sáravökvum. Veiran smitar aðallega
þegar sár eða sáravökvi snertir slímhúð kynfæris, endaþarms, augna, vara eða munns bólfélagans.
Smit getur einnig átt sér stað ef maður fær sýktan sáravökva á hendurnar og snertir
síðan eigin slímhúð eða slímhúð annarra.
Kynfæraáblástur getur verið mjög svæsinn sjúkdómur, sérstaklega í upphafi smitsins, og getur
valdið töluverðum óþægindum. Hann er samt hættulaus fyrir konuna en veiran getur valdið
alvarlegri sýkingu hjá nýfæddum börnum sem geta smitast af móðurinni í fæðingu. Því er
mikilvægt fyrir þungaðar konur að láta lækninn vita um kynfæraáblásturssýkingu.

Hver eru einkenni kynfæraáblásturs?
Fyrstu einkenni eru sviði eða verkur í húð eða slímhúð en síðan koma fram misstórar blöðrur.
Blöðrurnar springa oft fljótt og verða að sársaukafullum sárum. Samtímis koma oft eymsli í
nárann vegna eitlastækkana ef sýkingin er í kynfærum. Auk þess getur sýkingin valdið hita,
höfuðverk, slappleika og í undantekningartilfellum heilahimnubólgu.

Heimildir hér

Í síðustu viku (8. – 14 apríl) byrjuðum við á nýjum hlekk um líffræði. Við förum meira í frumulíffræði í þessum hlekk. Ég var því miður ekki á miðvikudaggin svo ég missti af stöðvarvinnu og því get ekki sagt ykkur alveg nógu mikið um þetta núna því ég gleymdi líka að fá glósaur. En ég var á mánudeginum og þá unnum við tvö og tvö saman í að prófa smásjár.

í þessari viku erum við búin að vera að vinna í glærusýningu og árshátíðarundirbúningi. Ég er með Antoni og hrafnhildi í hóp. Við erum með Búrfellsvirkjun.

Hér er smá úr henni

Búrfellsvirkjun er í þjórsá.
Ásamt Sultartangavirkjun og Búðarhálsvirkjun er í byggingu. Þetta eru báðar
vatnsaflvirkjanir. Hugsanlega eru tvær í viðbót á leiðinni. Það eru
Urriðafossvirkjun, Hvammsvirkjun og Holtavirkjun. En þær eru allar mjög
umdeildar. Þjórsá er lengsta á landsins, hún er 230 km. Hún er jökulá að
uppruna sem á meginupptök sín í Hofsjökli. Í hana falla fjölmargar lindár og
dragár.

Upphaf reksturs Búrfellsvirkjunar var árið 1969 en hún var vígð árið
1970. Fyrstu hugmyndir um virkjun fyrir neðan búrfell komu fram 50 árum áður en
ráðist var í framkvæmd. Hún stendur innarlega í Þjórsárdal í Gnúpverjahreppi í
Árnessýslu. Stöðin dregur nafn sitt af fjalli sem stendur yfir stöðinni sem
heitir Búrfell. Framan á Búrfellsstöð er listaverk eftir Sigurjón Ólafsson sem
nefnist Hávaðtröllið.

Hverflar stöðvarinnar eru sex. Hverfill í Búrfellsvirkjun gengur 300 snúninga mínútu og
getur gengið í 24 tíma á dag.  Á árunum
1997-98 voru sett ný vatnshjól í alla hverflana. Við það jókst afl Búrfellsstöðvar úr 210 í 270 MW. Framleiðslan
samsvarar 45 milljónum ljósapera. 90% rafmagnsins fer í stóriðju.

Áður en Þjórsá var virkjuð við Búrfell rann áin austur fyrir fjallið og síðan suður
með því. Núna er Þjórsá stífluð ofan fjallsins og veitt norðan þess í gegnum
Sámstaðamúla ofan í Þjórsárdal. Það liggja göng niður í gegnum Sámsstaðamúla og
stöðvarhúsið er undir múlanum í Þjósárdal. Þjórsá er stífluð um 4 km ofan
stöðvarinnar. Tröllkonuhlaup og
Þjófafoss hurfu vegna Búrfellsvirkjunnar.

Segulmagnað húðflúr titrar þegar símtal berst

Ætla að reisa vindmyllur

Stíflum á Þjórsársvæðinu ekki talin stafa ógn af hamfarahlaupum

Stöðvarvinna

Síðastliðinn miðvikudag var stöðvarvinna. Ég var með Jón Gunnari og Þresti í hóp. Við náðum að gera nokkrar stöðvar og hér eru þær.

1. Eggjaskurn   skoðaðu eggjaskurn í víðsjá.  Lýstu því sem þú sérð.  Hvernig heldur þú að ungi í eggi fái súrefni?  Lesið ljósritaða grein af vísindavefnum.  Jón Már Halldórsson. „Gæti ég fengið að vita allt um smyrilinn?“. Vísindavefurinn 12.1.2006. http://visindavefur.is/?id=5559.  Skoðið sérstaklega síðasta kaflann um PCB mengun .

Eggjaskurn að innan séð með smásjá.

Smyrillinn hefur ekki orðið fyrir jafn miklum ágangi og
aðrir afræningjar hér á landi. Hann hefur þó orðið fyrir miklum skakkaföllum
vegna eitrunar á vetrarstöðvum, aðallega af völdum skordýraeiturs svo sem PCB.
Rannsókn sem gerð var í kringum 1990 sýndi að eggjaskurn smyrils hafði þynnst
verulega, en slíkt bendir til PCB eitrunar.

PCB eitrun:  Þrávirk
lífræn efni er samheiti yfir hóp efnasambanda sem eru mjög stöðug bæði í
náttúrunni og í lífverum ef þau berast í þær.

Það eru göt á skurninni og eggjahvítan flytur súrefni til ungans. Heimildir hér og hér.

Af hverju voru Þjórsárver friðlýst?   – vefur Umhverfisstofnunar

2. Þjórsárver voru fyrst lýst friðland árið 1981 og
friðlýsingin var endurskoðuð árið 1987. Víðáttumesta gróðurvin á miðhálendinu
það er öðruvisi en  harðneskjulegt
umhverfið í kring. Gróskumiklar og fjölskrúðugar flæðilendur með afar      fjölskrúðugu gróðurfari. Mestu varpstöðvar heiðargæsarinnar í heimi.
Svokallaðar rústir eru sérkennilegar sífreramyndanir í jarðvegi sem geta orðið
yfir metri að stærð. Örnefni minna á búsetu útilegumanna í gegnum tíðina.

Svæðið er verndað samkvæmt samþykkt um votlendi sem hefur
alþjóðlegt gildi, einkum fyrir fuglalíf (Ramsar). Á tímabilinu 1. maí til 10.
júní er umferð um varplönd heiðargæsar bönnuð.

Þjórsárver er víðáttumikil gróðurvin á miðhálendi Íslands,
um 140 ferkílómetrar að flatarmáli

Heimildir hér.

Hvað er Ramsarsvæði og hvaða þrjú íslensku votlendissvæði eru samþykkt sem Ramsarsvæði?

3. Ramsar-svæði eru kennd við sáttmála um verndun votlendis sem
telst hafa alþjóðlegt mikilvægi, sérstaklega sem búsvæði fyrir fugla.

Þjórsárver eru stærsta votlendisvinin í miðhálendi Íslands
og eitt þriggja svokallaðra Ramsar-svæða á Íslandi. Svo koma Mývatn og Stóra
laxá. Mývatn og Laxá voru vernduð með sérlögum árið 1974 og samþykkt sem
Ramsarsvæði þremur árum seinna árið 1977. Mývatn og Laxá er frjósamasta
ferskvatnskerfi alls landsins. 

Heimildir hér.

Fléttur – hvað er það? Hvaða fléttur finnast í Þjórsárverum?  Náttúrufræðistofnun Íslands

4. Fléttur eru sambýli sveppa og ljóstillífandi lífveru, ýmist blábaktería (e.
cyanobacteria) eða grænþörungs. Nafn fléttunnar dregið af heiti svepps sem er
oftast ráðandi aðilinn í sambúðinni, enda má oft finna sömu ljóstillífandi
tegundina í mismunandi fléttum.  Á
Íslandi hafa fundist rúmlega 700 tegundir af fléttum, yfir 400 þeirra eru
hrúðurfléttur og afgangurinn blað- og runnfléttur. Sífellt finnast nýjar
tegundir fléttna hér á landi.

Heimildir hér.

Runnaflétta

Hrúðurflétta

Blaðflétta

Seinasta miðvikudag vorum við í stöðvarvinnu. Ég var með Jóhanni í hóp. Hér eru nokkrar stöðvar sem við gerðum.

Hver er Dr.Helgi Pjeturss?
Dr.Helgi Pjeturss  fæddist árið 31. mars 1872  og dó 28. janúar 1949. Hann var íslenskur
jarðfræðingur og dulvísindamaður, og er einna frægastur fyrir bækur sínar sem
hann skrifaði um þau efni. Hann lauk doktorsprófi frá Hafnarháskóla árið 1905
og varð fyrstur Íslendinga til að taka slíkt próf í jarðfræði. Hann var einn af
fyrstu jarðfræðingum til að átta sig á því að ísöldin hafði ekki verið einn
samfelldur fimbulvetur heldur skiptust á hlýskeið og jökulskeið.

Heimildir fengnar héðan

Hvað er grunnvatn, snælína og vatnasvið?
Grunnvatn eða jarðvatn er vatn sem fyllir allar glufur í jörðu fyrir neðan
grunnvatnsflöt. Þar sem jarðhitastigull er hár getur grunnvatn úr dýpri og
heitari jarðlögum komið fram sem laugar á yfirborði. Grunnvatnið síast gegnum
jarðlögin og þannig hreinsast úr vatninu mest allur gerlagróður. Grunnvatnið er
sjaldnast kyrrstætt heldur sígur það hægum straumi undan halla. Þar sem
grunnvatn flæðir til yfirborðs eru lindir og lindasvæði. Ísland er ríkt af
grunnvatni enda fara þar saman mikil úrkoma og víðáttumikil lek jarðlög. Um 98%
af neysluvatni landsmanna er hreint og ómeðhöndlað grunnvatn.

Mörk milli snjófyrningasvæða og auðra svæða
nefnast snælína, og er hún oft skýrt afmörkuð á jöklum síðari hluta sumars. Hæð
snælínu er háð lofthita og úrkomu.

Vatnasvið áa og vatna er það svæði sem áin tekur
í sig vatn frá t.d. læki og aðrar ár. Svo geta þessar ár runnið í eitt
stöðuvatn og þá er þetta allt vatnasvið stöðuvatnsins.

Heimildir fengnar héðan.

Framtíð jökla á Íslandi.  Hvað gerist?  Frétt visir.is  Vísindavefurinn

Mikil rýrnun jökla á sér nú stað á Íslandi líkt
og víða annars staðar í heiminum vegna hlýnandi loftslags. Hér á landi hefur
þetta ferli staðið yfir síðan um 1890 og á þeim tíma hefur Vatnajökull rýrnað
um yfir 400 rúmkílómetra, eða yfir 10% af heildarrúmmáli sem er um 3000
rúmkílómetrar. Á síðasta áratug hefur jökullinn þynnst að meðaltali um einn
metra á ári. Það má búast við enn hraðari breytingum á næstu áratugum.

Heimildir fengnar héðan.

http://www.visir.is/joklar-heimsins-gaetu-horfid-a-aratug/article/200880317011

http://www.visir.is/joklar-a-islandi-hopa-sem-aldrei-fyrr/article/200880317028

http://www.visir.is/joklar-/article/200660510023

Teiknið upp Háafoss.  Hversu hár er hann í kílómetrum en millimetrum?  Lýstu fossberanum.   Í hvaða á er hann,  hvenær og hver gaf honum nafn?  Háifoss er 0,122 kílómetrar og 122000 millimetrar og er í fossá. Dr. Helgi Pétursson nefndi fossinn árið 1900. Svo teiknaði ég rosa fína mynd af honum.

Háifoss

Föstudagstíminn féll svo niður en við fórum í stuttakönnun á mánudeginum.

Þann 20.- og 22. febrúar vorum við bara að vinna mismunandi verkefni í sambandi við náttúrufræðina. En á föstudeginum byrjuðum við á nýjum hlekk þar sem að við förum útí jarðfræði í sambandi við Þjórsá.

Þetta er það sem var farið yfir í föstudagstímanum:

Innri öfl: þau koma úr iðrum jarðar. Dæmi um innnri öfl eru eldgos, jarðskjálftar og skorpuhreyfingar.

Ytri öfl: eru þau öfl sem eiga það sameiginlegt að eiga upptök sín frá sólu, þ.e.a.s. vindar, öldur, vatnsföll og úrkoma.

Vatnasvið er það svæði sem hefur afrennsli til sömu ár.

Vatnaskil: Mörkin milli vatnasviða.

Lindá. Það er mikið lífríki í kringum þær.

Dragár: Eru ár sem hafa óljós upptök vegna þess að þær fá vatn aðallega úr mörgum lækjum sem sameinast síðan í eina á. Dragár eru helst að finna á blágrýtissvæðum og vatnsmagn þeirra er mjög háð úrkomu.

Lindár: Það er alltaf jafnt hitastig í þeim og vatnsmagn, því er mikið líf í kringum þær því það eru svo stöðug lífsskilyrði þar. hafa upptök sín úr lindum og vötnum og eru því með mjög glögg upptök.

Jökulár: Renna úr jöklum og vatnsmagnið er háð veðurfari og það er mikil dægursveifla. Þær eru mjög óhreinar í framburði.

Fossberi: Þar sem er foss þar er fossberi. Fossberi er hart berglag sem ber uppi foss og tefur rof far-vegarins.

Jökul rof: kallast sú landmótun sem jöklar skilja eftir sig. Þegar þungir jöklarnir renna áfram þá ýta þeir jarðvegi á undan sér og þannig myndast jökulgarðar. Svo verða líka til jökulker sem myndast þegar stórir ísjakar berast niður á jökulsanda og þegar þeir bráðna skilja þeir eftir mjög djúp kör.

Heimildir fengnar frá glósum kennara og svo fann ég líka smá upplýsingar hér.

Virkjanir í Þjórsá

Við vorum í stöðvarvinnu á miðvikudaginn

1.    Tölva sjónhverfingar.

2.    Eldspýtnaþrautir

3.    Tilraun eðlismassi

4.   Speglateikning

5.    Tengdu fjóra.

6.    rökleitargátur

7.    Vísindaleg aðferð

8.    Phet forritin.

9.    Lifandi vísindi og bækur.

Ég var með Jóhanni í hóp Þetta var samt frekar óvenjuleg stöðvarvinna því við unnum meira að svona gátum og þrautum. Við gerðum meðal annars rökleitargáturnar hér eru nokkur svör sem við fundum

Maður sem á heima á 10. hæð í blokk. Á hverjum degi tekur hann lyftuna upp á 4. hæð en tekur svo stigann hvernig stendur á þessu? Hann er svo lítill að hann náði ekki nema upp á takkan á fjórðu hæð svo hann labbar alltaf restina.

Maður finnst látinn í miðri eyðimörkinni og við hliðina á honum liggur kassi hvernig stendur á því? Þyrla var á leið yfir eyðimörkina með birgðir til fólksins sem bjó þar þegar einn kassinn losnaði og datt á manninn og hann dó.

Svo fórum við einnig í sjóhverfinga stöðina. Þar áttum við að finna skýringar á sjónhverfingunum.

Hvor miðju depillin er stærri? Þeir eru jafn stórir. Annar virðist samt minni vegna þess að blettirnir í kringum hann eru stærri.

eru línurnar beinar eða skakkar? Línurnar eru beinar en þær  virðast skakkar vegna staðsetningu kassana.

Á miðvikudaginn síðastliðinn gerðum við tilraun um varma. Við vorum skipt í hópa og ég var með Önnu og Antoni í hóp, Tilgangur tilrauninar okkar var að athuga hvaða efni væri besti einangrarinn. Svo á föstudaginn vorum við að vinna á skýrslunni.

Hér er smá um hana.

Áhöld og efni. Þrjár skeiðklukkur, þrjú tilraunaglös, þrír hitamælar, hraðsuðuketill, ullarsokkur, álpappír, vatn.

Einangrið tvö tilraunaglös. Annað með ullarsokk sem tilraunarglasið er látið í og hitt með álpappír sem er settur utan um það. Þriðja glasið er haft tómt. Fyllið öll glösin af sjóðandi vatni samtímis og stingið hitamælunum ofan í. Mælið tímann á hverju glasi hversu lengi það er að kólna. Skráið hitastig á mínútu fresti. Gerið þetta í 5 mínútur og skráið niðurstöður.

Niðurstöður: Við komust að því að besta einangrunin væri álpappír. Þetta fannst okkur furðulegt því við héldum að ullarsokkurinn væri bestur. En það kom okkur ekki á óvart að þar sem var enginn einangrun lækkaði hann hraðast.

Skýrlsan er svo komin inná verkefnabankann.

Nokkur hugtök

Hiti: Mælikvarði á það hversu heitt efni er. Hiti er með öðrum orðum mælikvarði á hreyfiorku frumeinda eða sameinda í efninu. Hiti er mældur í gráðum á celsíus eða Kelvin.

Hitamælir: er tæki notað til að mæla hita, algengustu hitamælar áður fyrr notuðu hitaþenslu kvikasilfurssúlu, en nú er algengast að nota hitanema úr hálfleiðurum.

Hitaþensla: hiti hefur árhif á stærð hluta , því heitara því meiri hreyfing sameinda, lengra á milli sameinda og efni þenst út.

Varmi: Er ekki meðalstærð líkt og hiti. Sú mynd orku sem flyst á milli staða þar sem hitamunar gætir. Varmaorka byggist á hreyfingu smæstu efniseinda.

Varmaleiðing: það er þegar varmi flyst á milli efna með beinni snertingu. T.d þegar fólk leiðist þá á sér stað varmaburður.

Varmaflutningur: þegar varmaorka flyst frá einum hlut til annars, frá hinum heitara til hins kaldara.