• Lengd 18 cm
• þyngd 22g
• vænghaf 25-30 cm
• fjöldi eggja 5-6
• liggur á eggjum 13 daga
• ungatími 13-15 daga
• varptími og ungatímabil er frá endanum í maí til júlí
• dvalar tími hennar á íslandi er frá miðjum apríl til byrjun september.

Skýrslan í PDF skjali

Inngagnur: Við fórum í Flúða sveppi sem er stórt fyrir tæki á Flúðum og eins og nafnið gefur til kynna eru ræktaðir sveppir þar. Við fórum þangað til að sjá ræktunarferli sveppa. Eiríkur Kristinsson tók á móti okkur og hélt smá kynningu um sveppi og ræktunarferlið alveg frá því að rotmassinn og moldin eru búin til og þangað til að sveppirnir eru settir í kassa og seldir í búðum. Sveppir  sem eru ræktaðir í  Flúða sveppum eru hattsveppir og  eins og allir aðrir sveppir eru þeir rotverur. Orðið fyrir sveppi á latínu er fungos. Fyrirtækið Flúða sveppir var stofnað árið 1984 af Ragnari Kristinssyni en svo tók Georg Ottósson við af honum og hefur rekið það fyrir tæki sýðan.

Framleiðsluferli:  eins og ég sagði áðan eru sveppir rotverur og það þýðir að þeir lifa á rotnandi hlutum og þessveggna er gerður rotmassi sem er hálmur og hænsnaskýtur blandaður saman og það er kallaður einn massi sem er settur í einn klefa og það eru í einum svona massa 80 hálmrúllur sem koma allstaðar að úr sveitinni og einn gámur af hænsnaskýt frá Ásmundasöðum. Það er byrjað að skera plastið ofan af rúllonum og sprauta vatni í þær og látið hitna vel í þeim, sýðan er skorið þær niður í séstakri vél og blandað hænstnaskýtnum við, þegar það er búið er það sett í hús sem það verður í 14-15 daga og þá er búið að vera að færa það til um allan klefan eða réttara sagt að hræra vel í því, annas yrði það bara ein drulla. Þegar það er tilbúið er tekin mold úr myri rétt hjá flúðum og hækkað ph gildi hennar með kalki úr 4 í 7 og þegar þetta er tilbúð er þetta sett í klefa þar er klefin hitaður uppí allt að 60-70°c til að drepa allar pöddur og sýkla sem kunna að leinast í massanum þegar það er hitað svona mikið myndast líka amoníak og það drepur líka þessar pöddur, það er hitað í nokkra klukku tíma. Eftir 5 daga er bladað við þetta 60 tonnum af sveppagró og það er haldið í 25°c og sett inní ræktunar klefa. Það er haldið hitanum í ræktunar kelfanum í 20°c þangað til að sveppirnir fara að spíra og þá er lækkað niður í 19-18°c. Það tekur u.þ.b 2 vikur frá því massinn er settur í klefa og þangað til það er farið að týna það er týnt 3x úr hverjum klefa og allt týnt með höndum.

Við sáum svona líka

heimild mynd

 Lekandi

• Lekandi er Kynsjúkdómur sem getur leggst á kynfæri, augu, varir, bak og bara allstaðar á líkaman. Lekandi stafar á af bakteríunni Neisseria gonorroheae,  hann tekursér bólfestu í kynfærum, endaþarmi eða hálsi.

• Lekandi smitast við samfarir þegar sýkt slímhúð kemst í snertingu við slímhúð bólfélagans smitun getur átt sér stað við endaþarms og munnmök.

• Smokkurinn er EINA!!!! vörnin gegn smiti.

Mynd

Heimildir texti 

VEIRUR!

Veirur fjölga sér aðeins í lifandi frumur, hún sest á þær og sprautar efninu inní hýsil frumnana og fruman deir en hýsillinn vendar veiruna. Fruman eða hýsillinn utanum framleiðir bara nýju veiruna og á endanum verða þær svo margar að hýsillinn springur. Veirur eiga orsaka marga sjókdóma eins og t.d.kvef, áblástur og vörtur, svo eru líka til miklu hættu legri veirusjúkdómar og það er t.d. Alnæmi, mislingar, inflúensa, lifrabólga, bólusótt, mænusótt, heiabólga, hettusótt og herpes. Þetta fyrir neðan er myndir af veiru og eins og þú sérð er hún eins og könguló og lappirnar kallast festingar, hausinn kallast próteinhylki og þokan inní próteinhylkinu er erfðar efnið sem veiran sprautar inní frumuna og gerir fleiri veirur. Á annari myndinni er þetta mynd af veiru að sprauta erfðar efninu í frumu.

BAKERÍUR (Gerlar)!

Bakteríur eru ekki eins og veirur heldur geta þær fjölgað sér eins og aðrar frumur, Bakteríur eru samt gerill og gerill er dreifkjörnungur sem þýðir að hann hefur engan kjarna. Gerlar eru flokkaðir í þrá mismunandi hópa eftir lögun sinni og það eru kúlulaga gerlar (streftakokkar), Stafalaga gerlar og formalaga gerlar. Sumir gerlar geta hreift sig úr stað en ekki allir en þeir hreifa sig með hreyfiöngum sem kallast svipur. Gerlar eru notaðir í mjólkurframleiðslu, eyðingu á úrgangsefnum, framleiðslu á eldsneyti og lyfja og eyðingu mengandi efna svo eru margir gerlar líka notaðir til að gera sýklalyf. Gerlar geta líka verið óþverri eins og þerir spilla matvælum og menga drykkjarvatn, valda sjúkdómum og spilla uppskeru og margt fleira, gerlar eiga líka sök á mörgum sjúkdómum eins og háls og lúna bólgu, barnaveiki, stífkrampa, berklaveiki, kýlapest og margt fleira. Þessir gerlar á myndinn kallast stafa gerlar því þeir eru eins og stafir.

 Hér er mynd band af Vírus (veiru) gera árás á frumu. 

Mynd veira
Mynd veira og Fruma 

Mynd gerlar
upplýsingar um veirur og bakteríur glósur frá Gyðu.

stöð 4 Hvað er Ramsarsvæði og hvaða þrjú íslensku votlendissvæði eru samþykkt sem Ramsarsvæði?

Ramsar-svæði eru kennd við sáttmála um verndun votlendis sem telst hafa alþjóðlegt mikilvægi, sérstaklega sem búsvæði fyrir fugla. Formlega var ritað undir sáttmálann í borginni Ramsar í Íran árið 1971. Sjö árum síðar gerðust Íslendingar aðilar að honum og urðu Mývatn og Laxá fyrsta Ramsar-svæði hér á landi. Árið 1990 bættust Þjórsárver í hópinn og höfðu þá verið lýst friðland í níu ár, og Grunnafjörður varð Ramsar-svæði árið 1996.

Sýðan gerðum við stöð 3 Af hverju voru Þjórsárver friðlýst?

Til þess að varðveita náttúruauðlindir sem þar eru og fuglalíf en þar eru mestu varpstöðvar heiðargæsarinnar í heimi.

og svo gerðum við stöð 6 Fuglar – heiðargæsin – bækur og fuglavefurinn  finna fleiri fugla sem lifa á hálendinu (staðfuglar, farfuglar, jurtaætur, ránfuglar o.s.frv.) 

Snjótittlingur- saman taldur fjöldi 3303, Snjótittlingur lifir á fræjum og skordýrum, hann lifir á íslandi allan ársins hring.

Sandlóa- saman taldur fjöldi 1943, Sandlóan lifir á skordýrum, krabbdýrum, sniglum og ormum, hún lifir á íslandi yfir sumar tíman.

Heiðlóa- saman taldur fjöldi 1784, Heiðlóan lifir aðalega á skordýrum, ormum, sníglum og berjum. Hún lifir á íslandi yfir sumar tíman.

rjúpa- saman taldur fjöldi 173, Rjúpan er jurtaæta og lifir villt á íslandi allan ársins hring.

heimild texti ramsarsvæði 
Mynd 1
mynd 2
mynd 3

Þjórsárdalur
-hann fór í eyði 1104 útaf heklugosi sem var svo mikið öskugos að það fór allt undir ösku og enginn vildi búa þar.

Hekla
-Er virkasta eldfjall á íslandi og er oft kölluð “Drotting íslenskra eldfjalla“. Í gamladaga þorði enginn lifandi maður að fara í fjall göngu uppá hana því það var sagt að víti væri bein leið til djöfulsins.

Ynri öfl.
Það eru öfl sem gerast innaní jörðinni t.d. jarðskálftar, eldgos,
Ytir Öfl
það eru öfl sem verða til útaf sólinni eins og hvirfilbylur, flóð, skógar eldar og svona má leingi telja.

Hér er myndband 

heimildir af staðreyndum af þjórsá
Mynd Hekla 
Mynd Þjórsá 
Mynd Þjórsárdalur
Mynd hvirfilbylur

Heimildir af Sjónhverfingunni

VARMI
-Mældur í (J) Júlum
-Kemur við sögu hvort sem efni kólnar eða hitnar
-Grundvallast af þeim efnismassa sem er til staðar t.d. það er meiri varma orka í 50 g af heitu vatni en í 1 g.
-Varmi og hiti er ekki það sama varmi er mældur í einingum sem kallast kaloríur (cal/Kal) eða hitaeiningur (he.) 
-Ein kaloría er sá varmi sem þarf að hita eitt gramm af vatni um eina gráðu sensagt 1 kal=1 g vatn hitað úr 14,5°C í 15,5°C.

Varmaleiðing flyst í gengum efni, eða frá einu efni til annars með beinni snertingu milli sameinda, sensagt orkan berst frá einni sameind til annarrar. Það er misjafnt eftir efnum hvað þau bera varman hratt t.d. járn leiðir hann vel en glerull leiðir hann frekar illa.

Varmaburður berst með straumi straumefnis, T.d. berst með lofti þegar maður setur ofn í gang í öðrum hluta herbergis þá líður smá stund þangað til að hitinn er komin útum allt herbergið

Varmageislun þegar orka flyst í gegnum rúmið á varmageislun sér stað, sólin er helsta dæmið um varmageislun.

Stöðuorka er orka sem heldur hluti kyrrum, þegar maður stendur kyrr þá er stöðuorka að verki.

Hreyfiorka er sýðan andstæðan við stöðuorku, þegar maður heryfir sig labbar, hleyrpur, skríður eða bara heyfir sig yfir höfuð er hreyfi orka að verki.  

Myndband af “Harry Potter“ að syngja lotukerfið  

Heimildir af upplýsingum af glærum frá Gyðu.
Heimildir af mynd