Eðlisfræði- orka, varmi og varmaleiðni.

Á miðvikudaginn vorum við að gera tilraunir. Við fengum bakka með sprittglasi, járngrind, álpappír, penna, tilraunaglösum, hitamælum, klökum, kerti og skeiðklukku. Við áttum að ákveða einhverja rosa sniðuga tilraun sem við gátum gert með þessu dóti. Ég var með Hrafnhildi og Gullu í hóp og við ákváðum að setja 2 klaka í hvert tilraunaglas og sjá hvað þeir voru lengi að bráðna og ná suðu. Eitt tilraunaglasið var einangrað að innan með álpappír, eitt einangrað að utan og eitt ekkert einangrað. Klakarnir í glasinu sem var ekkert einangrað voru fystir að ná suðu (5.25 mín), klakarnir með einangrun utaná næstfljótastir (7.50 mín) og klakarnir sem voru með einangrun utan á voru lengst (11.25 mín). Klakamynd.

Við fengum hitamæli sem var án kvarða og áttum að reyna að ákveða kvarða með því að setja hann ofaní sjóðandi vatn og klaka. Við byrjuðum á að finna 0°C og merkja það inná með því að setja hitamælinn ofaní klaka og hafa hann þar í soldinn tíma og gerðum strik þar sem við héldum að 0°C væru. Næst settum við hann ofaní sjóðandi vatn og merktum 100°C inn á hann. Þegar við vorum búin að finna 0°C og 100°C fundum við bara miðjuna og gerðum 50°C þar. Næst gáðum við hvort þetta væri réttur kvarði með því að setja hitamæli með kvarða við hliðiná þessum ofaní klaka, sjóðandi vatn og 50°C vatn til að bera þá saman, að sjálfsögðu var þetta alveg rétt hjá okkur!

Skýrslan sem við gerðum eftir þennan tíma er inná verkefnabankanum eða bara hér.

Á föstudaginn vorum við í stuttri könnun og þegar við vorum búin með hana fengum við að klára skýrsluna.

Mynd fengin hér.

Og svo af því ég er búin að blogga svo fáranlega lítið undanfarið ætla ég að bæta slatta af fróðleik um orku, vísindi, hita, varma og eitthvað sniðugt sem stendur í glósunum.

Hiti

• Hiti er mælikvarði á hvesu heitt efni er.
• Hiti er með öðrum orðum mælikvarði á hreyfiorku frumeindaeða sameinda í efninu.
• Hiti er mældur í gráðum (C°) eða kelvinum (k).
• Kelvin er eining  SI-kerfisins fyrir hita.
• Einangrun er til að halda varmanum á einhverjum tilteknum stað. Hús eru t.d. einangruð til að halda hitanum inni.
• Mynd

Orka

• Orka er skilgreind sem hæfni til að framkvæma vinnu.
• Orka er grundvallarstærð sem hvert eðlisfræðilegt kerfi hefur að geyma.
• SI einingin fyrir orku og vinnu er júl.
• 1J=1Nm
• Aðrar orkueiningar eru t.d. hestöfl, kílówött (kWh) og kaloríur (cal/kcal)
• 1 kilocalorie = 4184 joules.
• Orka byrtist í margvíslegum myndum.
• Þessar mismunandi orkumyndir heita hreyfiorka, stöðuorka, varmaorka, efnaorka, rafsegulorka og kjarnaorka.
• mynd

Stöðuorka

• Háð því hvar hlutur er staðsettur.
• Stöðuorka kerfis er orka sem stafar af kröftum sem verka á milli eininga þess og afstöðu þeirra.
• Kraftarnir gera verið rafkraftur, segulkraftur eða þyngdarkraftur.
• Þegar stöðuorka kerfis minnkar, breytist hún í aðra tegund orku, t.d. hreyfiorku.
• ,,Geyma“ má stöðuorku svo sem þyngdarstöðuorku, fjöðrunarorku, efnaorku, kyrrstöðumassaorku eða raforku g leysa síðar úr læðingi.

• Hreyfiorka sem stafar af hreyfingu einda kallast varmaorka.
• Sú mynd orka sem flyst milli staða þar sem hitamunar gætir.
• Því meiri hreyfing því meiri varmi.

Hvaðan kemur orkan sem býr í vatninu? Þeirri sem er breytt í raforku? (myndin fengin þarna)