Jæja þá er komið að því að skrifa síðustu færsluna í náttúrufræði í flúðaskóla.

• Mánudagur: Við fengum gamalt sammræmdpróf og vorum að vinna í því.
• Fimmtudagur:Við fengum f0rmúluverkefni og skoðuðum líka nokkrar fréttir af netinu og töluðum svolítið um krabbamein.
• Föstudagur: vorum við í tölvuveri og fengum að blogga seinasta bloggið   (það sem ég er að gera núna)

í tilefni þess að þetta sé seinast bloggið ætla ég að skrifa smá fróðlegt og líka ehv skemmtilegt sem ég þarf að rifja upp

Vistfræði

Erfðafræði  fjallar um það hvernig einginleikar berast frá lífveru til afkvæma.

Lífvera (maður)

• Venjuleg líkamsfrum er grunneining lífvera
• Kjarni er stjórnstöð frumunnar
• Litningar er þráðlaga frumulíffæri
• Gen er grunnþáttur erfða, ræður einkennum eins og t.d augnlit og svoleiðis
• DNA varðveitir upplýsingar um einkenni, úr 2 RNA þráðum
• RNA les upplýsingar með því að mynda m-RNA þráð.
• Amminosýrur eru uppbyggingarefni próteina

Í okkur eru hátt í 100.000 gen og raðast þau á 46 litninga í frumkjarna nær allra frumna líkamans

svo er miklu meira um erfðafræði og í  þar seinasta blogginu mínu  er meira um erfðafræði

heimild glósur frá kennara

 Jarðfræði

Í jarðfræði er talað um tvenns konar öfl, útræn-og innræn öfl. Innrænu öflin fá orku sína úr iðrum jarðar og koma fram sem jarðskjálftar, eldgos, djúpálar, fellingafjöll og sigdalir. Þau vinna að því að byggja upp löndin og búa til djúp höf og háa fjallatinda. Útrænu öflin fá hins vegar orku sína frá sólinni og koma fram sem vindur, úrkoma, hitasveiflur, öldugangur og skrið í jöklum. Þau reyna að slétta löndin og gera fjallstindana ávala.

Í raun má segja að útrænu- og innrænu öflin eigi í stöðugu stríði. Innrænu öflin vilja hafa jörðina með djúpum höfum og hvössum fjallstindum en útrænu öflin vilja hafa hana með ávölum fjöllum og aflíðandi landslagi.

copy/paste

heimild

Fyndið myndband um lógmál Newtons

nú er komið að lokum, vona að ég hafi náð að fræða einhverja aðra en mig með þessari færslu og færslum sem ég hef gert í gegnum tíðina

Bless bless og sjáumst aldrei aftur :’(

Góðan dag !

Í seinustu viku vorum við i bullandi upprifjun við fórum bæði í upprifjunarverkefni og kláruðum verkefnið sem við byrjuðum á í þar seinustu viku sem ég skrifaði í seinasta bloggi (við solla gerðum um erfðafræði). Síðan á föstudaginn fórum við í tölvuverið og þar fórum við inná síðu sem strákur úr níunda bekk setti inná bloggið sitt (síðan), eftir að við skoðuðum síðuna fórum við í sjálfspróf.

Vegna þess að við vorum ekki að læra um neitt ákveðið í seinustu viku þá ákvað ég að skrifa um það sem að fer stundum í rugl í hausnum mínum sem er róteindir, rafeindir, nifteindir og fleira.

Öreindir

 Róteindir, Rafeindir og Nifteindir

Sætistala og massatala

yfirlit viku 16

• Mánudagur: Gyða var veik svo það var ekki tími
• Fimmtudagur: Sumardagurinn  fyrsti
• Föstudagur: vorum að gera stutt verkefni úr því sem okkur fannst erfitt.

Ég og Solla völdum erfðafræði því okkur finnst það svo flókið og þess vegna ætla ég að hafa bloggið allt um erfðafræði.

Hvað er erfðafræði? svar

18 hlutir sem maður ætti að vita um erfðafræði

Þetta verður ekki lengra að sinni verið þið sæl

Góðan dag

• Mánudagur: Enn þá páskafrí
• Fimmtudagur: Upprifjun í Líffræði
• Föstudagur: Vorum í tölvuveri í sjálfprófum.

Hugtök sem mig langara að læra betur um.

• Amínósýra er grunneining fyrir prótein.Við þurfum að fá þessar amínósýrur stöðugt úr fæðunni því að líkaminn getur ekki safnað í sig birgðum af amínósýrum. Annað hvort eru þær notaðar strax eða brotna niður sem orkugjafar.
• DKS (DNA) er kjarnsýra sem myndar erfðaefni í öllum lífverum og sumum veirum. 
• Ensím  hvetja efnahvörf í frumunum.
• Glúkósi er sú sykurtegund sem er mikilvægust í lífverum.
• RKS(RNA) er kjarnsýra, sem finnst í umfrymi allrafruna. RKS er erfðaefni og flytjur erfðaupplýsingar frá DKS(DNA) yfir í prótein, en bygging þess svipar mjög til DKS (DNA).
• Burður þarf orku frá frumunni til þess að bera efni bæði inn og út úr frumunni.
• Flæði er ferli þar sem sameindir efnis sem er í ákveðnum styrk færast til svæðis þar sem minna er af sama efni.
• Frymi er allt liffandi efni frumunar
• Jafnskipting er ferli þar sem kjarni og litningar frumu tvöfaldast og í kjölfarið skiptir hún sér í tvær dótturfrumur sem eru nákvæmlega eins og móðurfruman.
• Osmósa er þegar vatn fer í gegnu frumhimnuna.
• Ríbósóm sitja oft á frymisnetinu og eiga þátt í smíði prótína.
• Rýriskipting leiðir til myndunar kynfrumna sen eru með helmingi færri litninga en móðurfruman
• Gistilíf er þegar annar aðilinn nýtur góðs af samlífinu
• Kjörbýli er sá staður þar sem lífvera á heimkyni
• Arfgerð er það hvaða gen er í frumum einstaklings
• kynlitingur ræður um hvort að maður sé stelpa eða strákur

Blátt er af vísindavefnum

Rautt er af wikipedia

Grænt er úr bætlingnum sem við fengu frá kennara (Líffærði)

Hér er útrskýring hvað líffræði er

• Bæ Bæ

Góðan dag

Í viku 12 vorum við að læra um srýrustig(pH). Á mánudaginn var haldinn fyrirlestur um sýrustig á fimmtudaginn vorum við í stöðvarvinnu við vorum skipt í hópa og þrír í hverjum hópi ég var með Gunnhildi og Ástu, við þurftum að fara í 3 skyldustöðvar svo voru nokkrar valsöðvat, hér eru stöðvanranar :

Skyldustöðvar:

1. Mæla sýrustig lausna með strimlum.  Reynið að komast sem næst pH gildi með strimlunum.
2. Mæla sýrustig lausna með rauðkálslausn
3. Verkefni massatala, sætistala, jónir.  Eindir í atómum frá MR

Valstöðvar:

1. Fægja silfur  Af hverju sortnar silfur?   Leiðbeiningarstöð heimilanna.
2. Khan – academy
3. Sódavatn,  heitt vatn,  kalt vatn og sæft vatn - berum saman.
4. Efnafræði í húsráðum;  sítrónusafi, ediksýra, matarsódi.  Góð húsráð  Cleaning recipes
5. Formúlumassi.  Verkefnablað og líka hér á MR vefnum.
6. Spurningar og svör í efnafræði.

Á föstudaginn fengum við vera i tölvum að gera skýrslu um tilraunirnar sem við gerðum á fimmtudaginum.

Sýrustig er mælikvarði það sem er mælt hvað vökvi er súr og er mælt í pH gildi. Ef pH gildið er lágt er þá er vökvin sem er verið að mæla mjög súr en ef það er hátt þá er vökvinn basistur. Sýrsutig ómengaðs vatns við stofuhita (25°C) hefur gildið 7pH en þá er sýrustigið hæutlaust. Ef sýrustigið er lágt þá er það súrt en ef það er hátt þá er það basist.

STÖÐVARVINNAN

í stöð 1 áttum við að velja sex efni af átta og við fengum sýrustigsmæl. Það sem við áttum að gera var að setja mælanna ofan þau glös sem var með efnunum sem við völdu. Þegar mælarnir vorum búnir að vera ofaní glösunum dá góða stund tókum við þá upp og þá voru litirnir á mælunum  búnir að breytast. Á boxinu sem mælarnir voru í voru litir og hver litur var fyrir eitthvað ákveðið sýrustig sem sagt með því að bera saman litina á mælunum og boxinu gátum við nokkurn veginn hvað sýrustigið var.

Efninn sem við völdum og sýrustigið

• ediksýra- pH2
• sápa- pH8
• hytol- pH9
• djús- pH3
• ammoníak- pH?
• ?- pH?

En því miður veit ég ekki hvað seinasta efnið heitir og ég man ekki pH gildið hjá því efni né næst seinasta.

Í stöð 2 vorum við að prófa hvort að það væri hægt að mæla sýrustigið með rauðkálsvökva. Það sem við gerðum var það að við völdum fimm efni af átta (það voru sömu efninn sem var hægt að velja á stöð 1 og 2) og settum svo þessi fimm efni í sitthvort tilrauna glasið en við tókum það með dropateljara úr hinum glösunum sem þau voru fyrst í. Eftir að við vorum búinar að setja efninn í glösinn tókum við rauðkálvökvan og settum einn dropa af honum í hvert glas og þá breytist litirnir í efnunum í öðrvísi liti og enginn var eins. Það sem við komumst að var það að það er hægt að nota rauðkálsvökva  en það er ekki nákvæmt vegna þess eftir sem hann er dekri er hann basískari og eftir sem hann er ljósari þá er hann súrari.

Efninn sem við völdum og litrinir sem þeir breytust í

• Djús- ljósbleikt
• Sítrónusafi- bleik rauður
• Hytol- grænblár
• Gosdrykkur- græn

Á stöð 3 fórum við í prófum eða verkefni um massatölur, sætistölur og jónir
og við erum svo klár að við fengum 9,2 smá klaufavilla hihi..

En því miður komumst við ekki fleiri stöðvar en þessar…

Vika 13

Góðan dag!

Í viku 13 var voða fátt að gera vegna þess að það var allt á fullu fyrir árshátíðina. En við lærðum samt eitthvað pínu eða aðlalega á mánudaginn þá fórum við aðeins yfir sýrustigið og svo í stutta könnun og eftir það vorum við bara að skoða fréttir. Á fimmtudaginn vorum við að horfa á mynbönd eitt var þannig að það var kall sem stökk niður af mjög stóru fjalli og var í flugbúning og hann fór ekkert smá hratt! það var mjög gaman að sjá þetta síðan var hitt myndbandið um gos hvort að það breytir miklu máli hvort að það sé sykurskert eða ekki til að það fljóti það var líka mjög fróðlegt, en þegar við vorum búin að horfa á það horfðum við á myndum eldgos og svo leiðis og erftir það vorum við að gera kennaragrín. Á föstudaginn vorum við að ganga frá eftir árshátíðina og síðan fórum við á Grund að borða afganga og horfðum á mynd.

pH-gildi

Því hefur verið haldið fram að lágt pH gildi (lágt sýrustig) sé gott fyrir hár, skinn og hárvörð en hátt pH gildi(alkalískta/basískt) sé óæskilegt. Þetta er að hluta til rétt þegar átt er við hárþvotta – og hárnæringarefni. Engu að síður þurfa ýmis efni,sem nauðsynileg eru a hársnytistofum, að hafa allhátt pH-gildi svo þau vinni eins og til er ætlast,t.d efni í permanent,litir ofl.

Hvað er pH?

pH er mælieining sem sýnir hvort upplausn sé súr, hlutlaus eða basísk, rétt eins og hiti mælist í hitastigum og lengdir í lengdareiningum. Hafa skal hugfast að aðeins vatnsuppleysanleg efni eru súr eða basísk. Það ræðst af fjölda jákvæðra vetnisjóna eða neikvæðra hýðroxíðjóna í lausninni hvort hún verður súr eða basísk. Jónir eru hlaðin atóm eða hópar atóma. Þau eru samansett úr minn eindum:róteindum,nifteindum og rafeindum. Róteindir hafa plúshleðslu, nifteindir eru óhlaðnar og rafeindir hafa mínushleðslu Vetnisjónir eru plúshlaðnar, táknið með (H+). Hýdroxíð-eða hýdroxíljónir eru mínushlaðnar,táknað með (OH-)

Sem sagt: súrt= H+ basísk= OH- Þannig að ef fjöldi plús og mínusjóna er sá sami, er lausnin hlutlaus. Vatn er hlutlaus þar sem það hefur jafnmargar jákvæðar vetnisjónir og neikvæðar hýdroxíðjónir

pH- kvarðinn

Kvarðinn fyrir pH-gildin er a bilinu 0-14, gildið 7 er hlutlaust. Tölur lægri en sjö tákna súra lausn en tölur hærri en 7 gefa til kynna basíska lausn.Kvarðinn er lógaritmískur, en það þýðir að hver tala innan hans hækkar sem margfeldi af 10. þannig er PH-gildið 6 er tíu sinnum súrara en hlutlausa Ph-gildið 7.

Hvernig virkar kvarðinn?

Á lógaritmískum kvarða er pH 5 hundrað sinnum súrara en pH 7 þar sem munurinn er tvö pH (10×10). Neðsta gildi kvarðans er 0, sem er þá tíu milljón sinnum súrara en pH 7 (hlutlaust sýrustig) vegna þess að þarna munar 7 stigum(10). Ef farið er upp eftir kvarðanum gildir það sama: pH 8 er tíu sinnum basískari gildi en hlutlausa pH 7. Af þessu er ljóst að það sem sýnist óveruleg breyting a pH-gildi lausnar hefur mikil áhrif á sýustig hennar.

Hvernig tengist pH-kvarðinn hári, húð og hársverði?

Meðalgildi pH í hári, húð og hársverði er einhvers staðar á milli pH 4.5-5,5. Þetta gildi á ekki við um hárið sjálft, húð og hársvörð, heldur um himnu,sem verður til úr fitukenndri sýru frá kirtilfumum,sem þekur og smyr yfirborðið. Þessa samsetningu fitu- og vatnsuppleysanlegra efna má kalla sýruhimnu, en hún er afurð fitu- og svitukirtla. Himnan hjálpar til við að halda hári,húð og hársverði í sem bestu ástandi. Fita varðveitir mýkt og gljáa hársins en sýrustigið í hársverðinum heldur hárinu sterku og þéttu.

Breytingar á sýruhimnu

Meðalgildi pH á yfirborðihársvarðarins er 4,8 en mælingar sýna að gildið eykst(hækkar)í hárinu eftir því sem fjær dregur sverðinum. Þetta staðfestir að himnan þynnist eftir því sem nær dregur hárendanum og þeim mun meira eftir því sem hárið er þynnra.

Sítt hár hefur tilhneigingu til að verða veikbyggðara í endann og líflaust að sjá. Það má rekja til þess að sýruhimnan nær síður þangað. Þetta hár er einnig eldra og hefur því slitnað og orðið fyrir hnjaski.

Blái textinn er tekinn af  http://is.wikibooks.org/wiki/PH-gildi

Höfundur

Hildur Birna

Komið þið sæl og blessuð

VIKAN

• Mánudagur: við ætluðum að fara í fyrirlestur um sýrustig en það var frestað þangað til næsta mánudag . Í staðinn vorum við að skoða um virkajnir og svo vorum við að skrifa um kosti og galla  misjafna virkjana eins og t.d. vatnsflsvirkjanir, kjarnorkuvirkjanir og jarðvarmavirkjanir.
• Fimmtudagur:Gerðum lesskilningsverkefni og horfðum svo á fræðslumynd úr þættinum Power of the planet sem var um dýrinn í hafinnu.
• Föstudagur:vorum í tölvum að gera sjálfspróf sem var um allt sem við erum búinn að vera gera í vetur.

Hvað veldur aðdráttaraflinu og hvers vegna er það mismunandi milli tungla og reikistjarna?

Samkvæmt þyngdarlögmáli Newtons er þyngdarkraftur milli tveggja hluta í beinu hlutfalli við massa þeirra hvors um sig og í öfugu hlutfalli við fjarlægðina milli þeirra í öðru veldi. Krafturinn á annan hlutinn stefnir á hinn eftir tengilínunni milli þeirra.

Þetta skýrir að krafturinn er mismunandi milli ólíkra hluta og um leið eftir hverju hann fer. Samkvæmt þessu má segja að orsök þyngdarkrafta sé fólgin í massa hlutanna en um það verður sagt sitthvað fleira í svörum við öðrum spurningum.

Massi tunglsins er um það bil 1/82 af massa jarðarinnar. Þyngdarkraftur frá tungli á tiltekinn hlut í tiltekinni fjarlægð frá miðju tunglsins er því 1/82 af þyngdarkrafti frá jörð á samskonar hlut í sömu fjarlægð frá miðju hennar. Geisli eða radíi tunglsins er rúmlega 1/4 (27% eða 1/3,7) af geisla jarðarinnar. Ef jörð og tungl hefðu sama massa væri þyngd hlutar á yfirborði tunglsins því 3,7² = 13,7 sinnum meiri en þyngd hans á jörðinni. En vegna þess að tunglið er 82 sinnum léttara en jörðin eru heildaráhrifin af mismunandi massa og stærð tungls og jarðar þau að þyngd hlutar á yfirborði tunglsins er 82/13,7 = 6 sinnum minni en þyngd sama hlutar á jörðinni.

skáletraða er tekið af http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=782

Fyrirlestur um lögmál Newtons

Þetta blogg var tileinkað lögmál Newtonusar.

þetta verður ekki lengra að sinni verið þið sæl

góðan dag

Á mánudaginn vorum við fara yfir gömul samræmdpróf. Á fimmtudaginn vorum við í PISA könnun sem er alþjóðleg og helling að grunnskólum taka þáttí henni, en vegna þess að við vorum í þessari könnun þá fengum við að ráða hvort við vildum horfa á mynd eða fara í spurningakeppni. Á föstudaginn vorum við í tölvum að skoða fréttir og síðan fórum við inná síðu þar sem við vorum að raða beinum eða inneflum inn í líkamann. HELGAFRÍ.

Fréttir

Tveggja fingra bil milli stjarna

Blóðsykurmælir fyrir iPhone

Gúden dag

í seinustu veiku vorum við enn í prófunum eða réttara sagt verkefnunum sem við vorum að gera í þar seinustu viku. Á fimmtudaginn var skólarhreysti þannig að ég fór ekki í tíma þá því maður mátti ráða hvort að við vildum horfa á skólahreysti eða ekki, það voru nokkrir sem fóru ekki og fengu því einkakennslu eða það má segja það því þau voru svo fá. Svo á föstudaginn fórum við yfir verkefninn sem við vorum búinn að vera að  gera.

Vegna þess að við erum ekki búinn að vera að gera neitt sérstak í seinustu viku þá ætla að skrifa eithvað um efnafræði  því mér finnst það svoldi flókið.

Efnafræði er sú grein vísindanna sem fjallar um þau efni, sem finnast í heiminum, jafnt frumefni sem samsett efni.

Þær eindir sem efnafræðin fæst við eru frumeindir (atóm) og sameindir. Frumeindirnar eru samsettar úr þremur gerðum smærri einda – rafeindum, róteindum, og nifteindum. Nifteindir og róteindir koma ekki fyrir í efnahvörfum nema í kjarnefnafræði þó er undantekning: stakar róteindir sem eru í raun H⁺ jónir gera það aftur á móti í sýru-basa hvörfum.

Frumefnunum er skipt upp í töflu sem sýnir eiginleika þeirra og byggingu. Dímítrí Mendeléf kynnti þessa töflu fyrstur manna til sögunnar og kom hún í stað margra fyrri tilrauna manna til þess að búa til slíka töflu. Taflan er þekkt sem lotukerfið, stundum kölluð frumefnataflan.

Frumeindir (atóm) tengjast saman og mynda stærri eindir sem kallast sameindir. Til dæmis er súrefni, sem er táknað í lotukerfinu með bókstafnum O, svo til aldrei fljótandi um eitt og sér í náttúrunni, heldur eru yfirleitt tvö súrefnisatóm samföst – ritað sem sameindaformúla: O₂. Eitt af algengustu efnasamböndum náttúrunnar hér á jörð er vatn, sem er samsett úr tveimur vetnisfrumeindum (H) og einni af súrefni: H₂O.

Efnafræðitilraunir eru oft framkvæmdar við ákeðinn hita og loftþrýsting, s.k. staðalaðstæður.

Rauði textinn tekinn af wikipedia

myndband af skemmtilegri tilraun.

Góðan dag

Vikan 20-24 feb.

• Mánudagur: Vorum að skoða vísindarvefinn við tékkuðum meðal annars hvort  að það væri rafmagn á tunglinu og fugla á rafmagnslínu.
• Fimmtudagur: Fengum verkefni og gömul samræmdpróf frá kennara
• Föstudagur: Við héldum áfram í samræmdaprófinu

 hérna er aðeins um eitthvað sem mér finnst fróðlegt…

Af hverju er ekki bara hægt að skera æxlið í burtu þegar menn fá krabbamein? svar

Hvert er vitrasta dýr í heimi, fyrir utan manninn?svar

Af hverju eru sumir gáfaðri en aðrir? svar

Þessi mynd er brella fyrir heilan og er tekin vísindarvefnum

verður ekki lengra að sinni verið þið sæl

Hér er lekaliðinn ..hef það er ekki nógu skýrt hvar lekaliðinn er þá er það þetta þar sem rauði hringurinn er utan um