Jæja nýkomin úr vetrafríi ! Var bara einn tími í þessari viku þannig þetta blogg verður stutt. Í föstudagstímanum var ég að taka próf með nokkrum öðrum sem voru ekki seinasta föstudag. Á meðan voru hinir krakkarnir niðri í tölvuveri að gera eitthvað verkefni verður ekki lengra bææææææ

Mynd tekin hér.

Í fyrirlestratíma á mánudagin vorum við að klára að fara yfir glærupakkann sem við fengum um daginn. Það sem við fórum helst yfir var :

• spenna – straumur og viðnám
• lögmál Ohms
• framleiðsla rafstraums
• riðstraumur – jafnstraumur
• raforka og rafafl

Á föstudaginn var svo próf og eitthvað í tölvuverinu en ég var ekki í skólanum þá þannig þetta blogg verður frekar stutt ) En ég setti samt inná verkefnabankann verkefnið sem við áttum að gera með að taka  mynd af rafmagsnstöflunni heima sér mér og merkja lekaliðann inná 

Hlekkur 6 : Rafmagn

Fyrirlestratími á mánudaginn og við fengum glósur um Orku ( rafmagn og segulmagn ). Skrifuðum í hugtakarkortið og fjölluðum um nokkur hugtök t.d. eins og Spenna, Straumur, Viðnám og Lögmál Ohms ( Ω ). 

Á fimmtudaginn var svo stöðvavinna og þetta voru stöðvarnar sem voru í boði :

1. Tölva phet-forrit
2. Landsvirkjun - hugtakasafn.
3. Orkan – 3. kafli verkefni í kaflalok.
4. Verkefnablað – straumrásir
5. Tilraun – rafmagn í sítrónu
6. Tölva  hátæknivefur grunnskólans
7. Tilraun - rafhleðslur
8. Tilraun -rafsjá
9. Verkefnablað Rafhleðsla og kraftur.
10. Tölva - Carbfix verkefni - hvað er það?
11. Orkan – mynd 3-14 bls. 61.  Teikna upp og útskýra.
12. Tilraun – rafhlaða og áttaviti
13. Hugtök – frekari útfærsla á hutakakorti þessa hlekks
14. Verkefnablað – hliðtengt/raðtengt

Enginn tími þessa vikuna nema núna á föstudaginn. Við vorum í tölvuveri og í leik sem heitir Energy Skate Park. Þessi leikur er um hjólabrettagæja og það eru endalausir valmöguleikar um þyngdarafl og þyngd hjólabrettagæjans og misnunandi tegundir af orku sem maður getur notað. Það er t.d. hægt að skipta um hjólabrettafólk sem er með mismunandi þyngd en svo er líka hægt að ákveða þyngdina sjálfur. Svo er hægt að hafa línurit og valið um mælistikur til að mæla. Þú getur látið koma slóð eftir þeim sem eru á hjólabrettinu og allsoknar kökurit eða súlurit af orkunni sem er verið að nota. Orkan hverfur aldrei heldur breytist bara í aðra. Svo geturu valið staðsetningu t.d eins og á tuglinu og þá er þyngdarkrafturinn sá sami og er á tuglinu. Það er hægt að velja Geimurinn sem er enginn þyngdarkraftur, Tuglið sem er aðeins meiri, Jörðin sem er venjulegur og júpíter sem er með mesta þyngdarkraftinn. Þú getur búið til allskonar brautir og látið mannin t.d. farið í hring. ég gat það þegar hann var í kringum 100 kílóin og á tunglinu. svo er líka hægt að setja brautina í lykkju og þá er auðveldara að fara í hring með smá tilhlaupi. Grundvallaratriðið er það er orkan hverfur ekki heldur breytist bara í aðra.

hér er hreyfimynd af leiknum sem við vorum í. Á hliðinni sjást allir möguleikarnir sem hægt er að nota.
myndin var tekin héðan. 

Jæja á mánudaginn vorum við að kynna vísindavöku verkefnið okkar. allt gekk bara svona líka vel ! svo var ekki tími á fimmtudaginn því Gyða var veik. Á föstudaginn vorum við í tölvuveri og Gyða var ennþá veik en hún lét okkur fá verkefni sem við unnum og settum svo í verkefnabankann. Mitt er komið inná

Verkefnið var um Raforku og Hreina orku og við fundum öll svör og útskýringar á vef Orkuveitu Reykjarvíkur : http://fraedsla.or.is/  

Hef voða lífið meira að segja úr þessari viku

Mynd tekin hér 

„Heimili landsins nota raforku til að knýja hin ýmsu tæki en einnig til lýsingar innan- og utanhúss. Um 8% húsa nota raforku til hitunar og þar fer 70-90% raforkunnar í hitun.
Almenn heimilisnotkun á landinu, að undanskilinni rafhitun, var um 490 þúsund MWh eða um 4,4MWh á meðalheimili á ári. Engin alvörurannsókn hefur farið fram um hvernig raforka er notuð hér á landi en rannsóknir erlendis sýna að orkunotkun á meðalheimili megi skipta niður á eftirfarandi hátt:“

Sniðug mynd af raforkunotkun á meðalheimili á ári

Texti og mynd tekin af vef Orkusetursins

Jæjaaaa, á mánudaginn vorum við að vinna í tilrauninni okkar. gekk alveg vel en vorum bara svo lengi að byrja. Fimtudaginn vorum við líka að vinna í tilrauninni , og við kláruðum hana. Svo á föstudaginn áttum við að kynna hana en það var ekki skóli svo við kynnum hana örugglega bara á mánudaginn. En já rilraunin okkar er gerð úr mjólk og sápu og vísnidaspurningin var Hefur fitumagn áhrif á hreyfingu vökva þegar hann kemst í snertingu við uppþvottalög ? 

Hér er myndbandið okkar : http://www.youtube.com/watch?v=JqqSM0FDegY&feature=youtu.be 

Einföldustu niðurstöðurnar eru þær að sápan blandast ekki við mjókurvörurnar heldur flýtur á toppnum og dreyfist um yfirborðið. Um leið og hún er að dreyfast grípur hún með sér matarlitinn. Sameindirnar í sápunni eru að ráðast á fituna í mjólkurvörunum, sem myndar hringlaga hreyfingu í litunum. Þar sem litirnir blandast sameinast þeir og mynda nýja liti.

Þetta er ekki mynd frá okkur en þetta er sama tilraunin

skólinn byrjaður aftur , fjöööör !

var bara tími á fimtudaginn því það var ekki skóli á föstudaginn vegna veðurs ! jibbbbbý

allaveganna nýr hlekkur byrjaður og það er vísindavaka . ég er með Ragnhildi, Sóley og Söndru Dögg í hóp og við erum með geðveika tilraun , haha , svona sem krakkar gera í 1.bekk ((:

eeeeeeen rosa skemmtileg og myndbandið af henni kemur hingað inná þegar við erum búnar. 

allaveganna á fimmtudaginn vorum við bara að undirbúa og ákveða tilraunina (;

verður ekki lengra blogg .. im out !

Á mánudaginn var gestafyrirlestur, hún móðir mín, Ingibjörg Elsa Ingjaldsdóttir sem er framkvæmdastjóri Heilbrigðiseftirlit Suðurlands. Hún fræddi okkur um vatn og störf heilbrigðiseftirlitsins.

Hún talaði um sýrustig (pH) vatns og fræddi okkur meira um það. Vatnið sem við drekkum er basískt , eða yfir 7 pH. Besta vatnið á Íslandi , sem okkur finnst, er um 9,5 pH. Í flest öllum öðrum löndum má vatn ekki fara yfir 9 pH því oft sýrutigið er svona hátt er vatnið líka efnaríkt. Á Íslandi er vatnið með lága leiðni sem þýðir að það er lítið af upleystum efnum í því. Vatnið er því hreint og fer í gegnum basískt berg sem gerir sýrustigið svona hátt. Þegar vatn hefur farið lengur í gegnum jarðveg þýðir það að vatnið er hreinna og með meira sýrustig.

Vatn á Ísland er með lága leiðni og það er líka það sem gerir vatnið okkar svona gott.  Því meiri leiðni, því meira er af uppleystum efnum í vatninu. Leiðnin er mæling á magni uppleystra efna í vatninu. Á Íslandi er leiðnin um 100 µS en úti í heimi er leiðnin oftast um það bil 400 µS.

Elsa lét okkur smakka hitaveituvatn ( hveravatn) og líka kranavatn og lét okkur finna muninn.

Hún talaði líka um allskonar snýkjudýr í vötnum s.s. sundmannakláða. Sundmannakláði kallast kláðabólur sem óhýsil­sér­hæfðar sundlirfur fuglasníkjudýra af ættinni Schistosomatidae (Trematoda) valda eftir að hafa smogið í gegnum húð manna

Sundmannakláði varð vart í Landmannalaugum árið 2003. Landmannalaugar er frægur ferðamannastaður.

„Í ágúst 2003 tóku gestir í Landmannalaugum að kvarta um sundmannakláða eftir baðferðir í heitum læk á svæðinu, svonefndum Laugalæk. Rann­sóknir í lok mánaðarins gáfu til kynna að sund­lirfur bæði nasa- og iðrablóðagða væru að herja þar á baðgesti. Svipað gerðist árið eftir.“ – http://www.laeknabladid.is/2005/10/nr/2119

Vatn er matvæli og því þarf að skoða vatnsbólin reglulega. Þegar þau gera það skoða þau ýmislegt í tengslum við gæði vatnsins og bólsins. Það er

• Staðsetning
• Leiðni
• Sýrustig
• Örverur
• Hitastig

Mynd tekin af http://www.dv.is/pjattrofur/wp-content/uploads/2011/08/vatn.jpg

Á fimmtudaginn var undirbúningur fyrir próf og svo fórum við í próf, sem var sjúklega erfitt. Svo var tölvutími á föstudaginn.

Mánudagurinn eftir það var spiladagur eftir hádegi þanig það var lítil náttúrufræði þar. NÚ ERUM VIÐ FARIN Í JÓLAFRÍ !

Mánudagur :

Fyrirlestur um jarðfræði. Skoðum síður og rifjuðum upp síðan í fyrra.

Fimmtudagur :

Verkefni og umræður og undirbúningur fyrir könnun í næstu viku. Nemendaspurningar og nemendablogg ásamt fræðslumynd og einstaklingsverkefni.

Föstudagur :

vefrallý. við áttum að svara eftirfarandi spurningum. Fundum flestar upplýsingar á vef náttúrufræðistofnuninnar.

1. Hver gaf út fyrsta jarðfræðikortið á Íslandi og hvenær?
2. Hvað sýna jarðfræðikort?
3. Hvað táknar guli liturinn á þessu korti?
4. Hvað er steind?  Nefndu dæmi um hvernig þær eru flokkaðar. 
5. Hvaða nýja íslenska steind fannst fyrir nokkrum árum?
6. Hvað er merkilegt við móberg?
7. Segið frá myndun Surtseyjar.
8. Segðu frá flokkun bergs.
9. Hvaða berg er algengast á Íslandi?
10. Hvað eru jarðminjar (geosites)?
11. Hvaða viðmið eru notuð við mat á verndargildi jarðminja á Íslandi?
12. Hvaða hættur steðja að jarðminum?
13. Hvað er grunnvatn?
14. Skoðið Katla geopark  Hvað er jarðvangur?

Verkefnið mitt er svo komið inná verkefnabanka.

Eldstöðvar á íslandi.

Mynd tekin af :http://farm3.static.flickr.com/2742/4484189922_9dd9cc4579_z.jpg

mynd tekin af : http://farm5.static.flickr.com/4028/4492476747_02d0e47d1e_z.jpg

Mánudagurinn 28.11

Fyrirlestratími as usual. Glærusýning um jarðfræði og glósað.
Töluðum um fjöll og fleka og móberg.

Ein af helstu náttúruperlum Íslands
Kerlingarfjöll eru ein af náttúruperlum landsins. Þar fara saman stórkostlegt landslag, fjölbreytt og fróðleg jarðfræði og síðast en ekki síst samspil jökla og jarðhita, gróðurs og gróðurleysis og ótrúleg litadýrð. Öllu þessu gleymir enginn sem upplifir fagran dag í þessari einstöku náttúruperlu.
Tekið af http://www.kerlingarfjoll.is/index_is.php

Fimmtudagurinn 1.12

Þá var stöðvavinna og stöðvarnar voru þessar :

1. Hrafntinna – skoða – höggva – hjátrú – lesa – skrifa
2. Steinasafn – skoða – greina
3. Steindir – eðalsteinar
4. Silfurberg – hvað er svona merkilegt við það?
5. Friðlýstir steinar  – Náttúrufræðstofnun
6. Bók – Steinaríkið – Grjót úr geimnum – bls. 40 – 41
7. Bók – Jörðin og furður hennar – Saga í klettum og steingerfingar bls. 28-31
8. Mánaðarsteinar

 Ég var að vinna með Sóley og við kláruðum 5 stöðvar.

Stöð 1
Hraftinna er líparítgler, hrafnsvört en stundum dökkgrá. Hrafntinna myndast við snögga kælingu líparítkviku, t.d. á jöðrum innskota eða á yfirborði hrauna. Þekktustu fundarstaðir hrafntinnu eru hraftinnuhraunin við Torfárjökul og Hrafntinnuhryggur sunnan við Kötlu.

Stöð 2

Í steinasafninu fundum við t.d. hrafntinnu, silfurberg, líberít, baggalút, dropastein, bergkristal og ljósann vikur.

Stöð 3

Eðalsteinar eða gimsteinar eru skrautsteinar sem hafa næga hörku til þess að rispast ekki við daglega notkun. Þeir eru náttúrulegar steindir eða bergtegundir sem notaðir eru í skrautmuni t.d. demantar, rúbínar, smaragðar, zirkónar og tópasar.

Stöð 4
 Silfurberg hefur gengt fjölbreyttu og oft ómissandi hlutverki í merkum vísindauppgötvunum, sem sumar hverjar urðu tilefni Nóbelsverðlauna. Þær flýttu fyrir framþróun ýmissa sviða raunvísinda. Silfurberg er merkilegt afþví að það brýtur upp ljós á sérstakann hátt.

Stöð 5

Eini friðlýsti steinninn á Íslandi er dropasteinn enn sem komið er. Allmenna reglan er sú samt að óheimilt sé að raska jarðmyndun í friðlöndum.

Föstudagur 2.12

Við vorum í tölvuveri að blogga og þeir sem voru ekki að blogga fóru fram að horfa á þátt úr  sjónvarpsseríu um náttúruöflin eftir prófessor Iain Stewart.

Smá um demanta :

Demantur hefur hæsta bræðslumark allra þekktra efna, 3547°C. Auk þess að vera torbræddasta efni sem þekkt er, hefur demantur sérstöðu að mörgu öðru leyti. Demantur er harðastur allra efna sem þekkt eru í náttúrunni og hefur margfalt meiri varmaleiðni en önnur efni.  

Tekið af vísindavefnum. Hvað er merkilegt við demanta ?

Silfurberg – mynd tekin hér 

Hrafntinna – mynd tekin hér