Í vetur höfum við gert margt hér í tímum hjá Gyðu og hef vægasat sagt lært heilan helling. Núna í vor höfum við mikið verið í Efnafræði, Líffræði og svo auðvitað helling af upprifjun. Upprifjunni var háttað þannig að bekknum var skipt í hópa og hver hópur valdi eitt umfjöllunarefni. Ég var með björgvin Viðari og við höfðum Flokkunarkerfi Lífvera sem umfjöllunarefni sem var fínt. Við máttum nota eitt A4 blað til að skrifa upplýsingar um flokkunarkerfi nú og þá og svo neðst voru tvær spurningar sem voru lagðar fyrir bekkinn. Svo var það eins hjá öllum hópum og saman gerðum við sjálf upprifjunarhefti hand okkur.

Flokkunarkerfi eða flokkanrfræði. Núverandi flokkanarkerfi bjó Carl Von Linné til en það kerfi kallast Tvínefnakerfið. Það virkar þannig að öllum lífverum er gefið nafn(oftast á latnesku) fyrra nafnið gefur upp ættkvísl en það seinna tegund. Dæmi Homo Sabiens eða hinn hugsandi maður. Homo er prímataættkvísl eða Mannapar. Frændur okkar simbasar eru einnig af ættkvíslinni Homo. Sabiens er hinnsvegar tegundin okkar og erum við ein um að bera það nafn.

Fréttir:

Rússar sjá jörðina í nýju ljósi

Fæðingarblettur bjargar fjölskyldu

hvern hefði grunað að við ættum Krókudílasérfræðing

Amish fólk að standa sig

Lestarteinaslys

En aðal ástæðan fyrir því að ég blogga er sú að ég rakst á skemmtilega frétt um nýtt stjörnukort sem má skoða á netinu. Kortið er samansett úr mörgþúsund myndum.

Hér er fréttin

Hér er kortið

Thermal energy: Varmaorka

kinitec energy:hreyfiorka

potential energy

Síðastliðin mánudag var framkvæmdastjóri heilbrigðiseftirliti suðurlands með fyrir lestur fyrir okkur. Gesturinn var Elsa Ingjaldsdóttir. Þessi fyrirlestur var nokkuð fróðlegur og kannski bara þrusugóður.

Hún sagði okkur frá starfi sínu sem tengtist vatni. Hún kynnti fyrir okkur hvað hún skoðar þegar hún tekur sýn úr vatnsbólum. Þða sem hún skoðar er

• Sýrustig(ph)
• Örverur
• Leiðni(µS)
• Hitastig

Hún sagði okkur frá hvað allt þetta er. Leiðni er eitthvað sem við þekktum ekki en hún lagfærði það. Sem sagt er leiðni hugtak yfir hvað það er mikið af uppleistum efnum í vatninu. Og til dæmis er hvera vatn ekki gott á bragðið því það er með háa leiðni vegna þess að efnin leisast hraðar upp í heitu vatni er köldu vegna þess að hiti örvar efnaskiptingu. En vatnið á íslandi er með mjög láa í samanburð við útlönd. og leyfileg mörg í ESB er 4000µS en á íslandi er eðlilegt 800µS

Svo er það sýrustigið sem er mikilvægt. Íslendsk vatn er með hátt sýrustig og því frekar basýskt. En ástæðan fyrir því er hvað ísland er ungt berg og mjög basýskur jarðvegur og þegar vatn fer ofan í jörðina hreinsast það mjög vel og kemur upp sem þessi fína lind. Á Íslandi þykir mjög gott 9ph en úti er sama sýrustig ekki gott vatn. T.D. er coca-cola drykkurinn með sýrustig 4,5ph. sem er ekki gott.

Svo er líka skoðað örverur í vatninu og þá kemur hitastig inn í. örverur flokkast í frumverur og bakteríur og margar bakteríur geta valdið hinu ýmsu sjúktdómun og sýkingum. En hitastigð skiptir máli vegna þess örverur fjölgast ekki í vatni frá 0-4°c og það þykir mjög gott.

Dæmi um mjög góða og öfluga lind er gvendarbrunnar sem eru undirstöðulind fyrir Reikjavíkur borg. Gvendarbrunnar eru í Heiðmörk eða þar í kring. En hér eru myndir og síða.

en annars höfum við ekki lært mikið að viti og því fann ég þetta hressandi video af okkar eigin ofsalega nátturuöflum

Svo fann ég skemmtilegt video af okkar færasta snjóbrettakappa. Semer sjálfur eyfirðingurinn Eyki Helgason.

Ef hún er mjög þunn þá sést í gegnum hana

Í seinustu viku byrjuðum við á nýjum hlekk. Það er  Jarðfræði sem verður tekin fyrir í þessum hlekk. Á mánudaginn var gyða með öfluga glærusýningu um hitt og þettta sem tengist jarðfræði. Á þessum glærum var einnig fjallað um jarðfræði hér í heimasveit og einnig þá Kerlingarfjöllum. Í  kerlinga fjöllum er mikið um berg sem kallst Líparít en það er sama efni og Baggalútur og Hrafntinna. Hérna er fróðleikur um Jarðfræði sem tengist Kerlingafjöllum. Ástæðan fyrir því að þetta berg getur komið í svona ólíkum myndum er sú að það verður til við mismunandi aðstæður. T.D. þá verður hrafntinna til við svaðalegan þrýsting og snökkkolnun en Baggalútur verður til í einhversskonar gufasprengingum. og því mótast svona hnattlaga.

• Hrafntinna – skoða – höggva – hjátrú – lesa – skrifa
• Steinasafn – skoða – greina
• Steindir – eðalsteinar
• Silfurberg – hvað er svona merkilegt við það?
• Friðlýstir steinar  – Náttúrufræðstofnun
• Bók – Steinaríkið – Grjót úr geimnum – bls. 40 – 41
• Bók – Jörðin og furður hennar – Saga í klettum og steingerfingar bls. 28-31
• Mánaðarsteinar…meira

silfurberg brýtur ljós og sendir það hornrétt á móti hvor öðru

1.Þurrís og málmur

2.Þurrís og sápukúlur

3.Þurrís og sápa

4.Þurrís í heitt og kalt vatn

5.Þurrís og blöðrur

Mér fannst skemmtilegasta stöðin að fikta með heitt vatn og þurrís. Þá settum við þurrís í glas fullt af heitu vatni og þá kom reykur upp úr á fullu spani. ég prufaði að setja blöðru yfir og þá tútnaði hún út. ég prufaði að sniffa upp úr blöðrunni sem var frekar skrítið því það var sódavatns bragð af gufunni. svo var önnur áhugaverð stöð þar sem maður lagði mismunandi málma á ísinn og þá heyrðust mismunadni ískur og skræk. Það var samt mest ískur ef maður setti kopar á ísinn. og svo prufaði ég að grafa plast í þurrís og svo eftir smástund þá tók ég það upp og það brotnaði mun auðveldara en þegar það er þiðið.

í þessari tilrau lærði ég helling og skemmti mér betur en vant er í nátturufræðatímum.

Í seinustu viku vorum við að læra um sáðfrumur og eggfrumur, eða bara frumur með helmingi færri litninga. Það er nefnilega svo að það eru aðeins 23 litningar í bæði egg og sáðfrumur, en í langflestum öðrum frumum líkamans eru alltaf 46 litningar. Svo vorum við líka að læra um Jafnskiptingu(Mítósa) og rýrskiptingu(meyjósa). Þær fela það í sér að í jafnskiptingu eða réttar sagt mítósa skiptir fruma með 46 litninga sér í aðra frumu með 46 litninga, og fer hún að því með að hver litningur í frumunni gerir nákvæmt afrit af sjálfum sér og svo rífur fruman sig í tvennt og eru þá komnar tvær nákvæmlega eins frumur.

En Mejósa felur annað í sér. Ein fruma sem heitir annað hvort móðursaðfruma eða móðureggfruma sem er með 46 litninga skiptir sér í tvennt en hún sleppir því að litninganir  búi til afrit að sjálfum sér, svo það verður til fruma með aðeins 23 litninga.

Eins og flestir vita þá verður til fruma með 46 litninga þegar sáðfruma sæðir eggfrumuna, en stundum klofnar sú fruma eftir sæðingu og þá verður til eineggja tvíburi. Og eru þeir oft algjört afrit af hvor öðrum. En stundum klofnar fósturfruman ekki alveg og þá verður til síamstvíburi eða bara samvaxinn tvíburri. Ég fann hérna fróðlega frétt um símams tvíbura samvaxna á höfði , þeir létust á skurðborðinu eftir 50 kl. langa aðgerð við ðskiljun þeirra. En í þessari frétt er góð grein það sem er farið vel út í þetta alllt saman.

Er kaffi hættulegt? Afhverju/afhverju ekki?

 Er koffín ávanabindandi?

Hæddir maður að stækka ef maður drekkur kaffi?

 Hér er mjög fræðandi texti um koffín á Doktor.is

Fyrirgefðu að ég er ekki búin að blogga fyrr í haust.