karen munda jónsdóttir

Hæhæ

Á föstudaginn var tölvutími. Í þessum tíma áttum við að vera í þessum leik  http://phet.colorado.edu/en/simulation/energy-skate-park. Þessi leikur er um þyngdarkraft. Í leiknum gat maður ákveðið hvort þú varst eh gaur á hjólabretti, stelpa á bretti, hundur á bretti, bjalla eða bolti, síðan gastu ákveðið þyngdina sjálfur og hvernig „brautin,, var sem þau fóru og það voru líka mismunandi tegunda orku. Þú gast ráðið hvar manneskja var á jörðinni, júpíter, tunglinu og fleiri stöðum.
Eftir því hvað maður var þyngri komst maður hraðar á hjólabrettinu, en þegar maður var á tunglinu eða út í geim fór maður stundum ekkert eftir brautinni það gerist útaf eh afdráttarkrafti eða þyngdarkrafti. Á jörðunni er mikill þyngdarkraftur. Hlutirnir haldast hérna ekki eins og á tunglinu þar svífa allir hlutirnir um.

Enn já þetta var það eina sem ég skildi í þessu, ég skildi þetta ekkert voða vel.. hehe :p

http://phet.colorado.edu/en/simulation/energy-skate-park

Hér er myndbandið sem við stelpurnar gerðum í vísindavökunni.. ég gleymdi að láta það inná í seinasta bloggi ((:

Seinustu 1-2 vikur er búið að vera vísindavaka..
Ég var með Ástu, Gunnhildi og Margrét i hóp, við gerðum þrjár tilraunir.

Tilraun 1:

Er hægt að gera heima tilbúið slím?
Já!

Áhöld:
Lím
Míkingarefni
Matarlit
Mæliglas
Dropateljari
Matskeið

-Við settum límið fyrst í mæliglasið, síðan settum við míkingarefnið og matarlitinn.. Við hrærðum það saman og þegar við vorum búnar að hræra því saman var það mjög þunnt þannig við prófuðum að láta þvottaefni útí og þá þykktist slímið.
Þannig það er hægt að búa til heima tilbúið slím og örugglega betra slím en okkar með því að vera með réttu efnin.

Tilraun 2:

Hvað gerist þegar við erum búinar að láta matarlti ofaní mjólk og látum síðan dropa af sápu ofaní?

Áhöld:
sápa
Dropateljari
Diskur
Matarlitir
Mjólk

-Við byrjuðum á því að hella mjólknni í skál, létum matarliti í mjólkina og létum svo einn dropa af sápu. Það byrjuðu matarlitirnir að fara á hreyfingu, það gerist vegna þess að sameindir í sápunni eru að ráðast á fituna í mjólkinni og þar sem litirnir blandast sameinast þeir og mynda nýja liti.
Við prófuðum að hita fyrst mjókinni og þá varð hraðinni meiri á litunum.

 
Hérna erum við með köldu mjókina!

Og hérna er er heit mjólk.
Þið sjáið líka á myndunum að það er mikil munur hvernig litirnir eru í diskunum.

Tilraun 3:

Hvað gerist ef við frystum egg?

Áhöld:
egg
hnýfur

-Við vorum með eggin í frystir í 2 daga og eggið var búið að túttna út  þannig það kom spurna á eggjaskurnina.

 
Svona leit það út án eggjaskurnar.

 
svona leit það út þegar við skárum það í tvennt

 
Við bleyttum eggið og eina sem var eftir var rauðan.

Við svo kostuðu við hinu egginu í gólfið eins fast og við gátum og svona leit það út (;

Þetta var mjög skemmtilegt verkefni, ég væri sko til í að gera þetta oftar!

-Karen

Á mánudaginn seinasta var Elsa með fyrirlestur um vatn. Hún sagði okkur frá neysluvatni og við skoðuðum örverur, leiðni, sýrustig við gæðaeftirlit.

Hér eru getur þú sé hvað sýrustig er.

Sýrustig (pH) vatnslausna er mælikvarði sem segir til um það hversu súrar viðkomandi lausnir eru. Sýrustig ákvarðast af magni hlaðinna vetnisjóna, H⁺, í vatnslausninni. Í hverri sameind vatns eru tvö vetnisatóm (H) og eitt súrefnisatóm (O) og er hún auðkennd með tákninu H₂O. Örlítill hluti allra vatnssameindanna í vatni klofnar þó í jákvætt hlaðnar vetnisjónir (H⁺) annars vegar og neikvætt hlaðnar jónir, OH^-, hins vegar. Þetta má tákna með eftirfarandi hætti:

H₂O -> H⁺ + OH^-

Magn eða styrkur sameinda eða jóna í vatni eða vatnslausn er gefið til kynna með því að tilgreina fjölda þeirra í hverjum lítra. Til þess er notuð sérstök mælieining sem hefur einkennisbókstafinn M, sem stendur fyrir fjölda móla í einum lítra. Í hreinu vatni við stofuhita (25°C) er styrkur H₂O sameinda um 55,5 M, en styrkur H⁺ og OH^-, hvors um sig, einungis um 0,000.0001 M. Síðarnefndu styrktöluna má tákna sem 10^-7, þar sem -7 er veldisvísir styrktölunnar. Talan 7 er = 1 + fjöldi núlla sem fyrir koma í styrktölunni, sjá nánar í lok svarsins. Til enn frekari einföldunar er látið nægja að tiltaka einungis töluna sem fyrir kemur í veldisvísinum (það er 7 í þessu tilfelli). Sú tala er nefnd sýrustig og táknuð sem pH.

Fyrir vatnslausnir sem innihalda jafnframt önnur efni (aðrar sameindir) getur styrkur H⁺ verið frábrugðinn því sem gildir um hreint vatn. Ef slík röskun orsakar aukningu í styrk eða styrktölu H⁺ er talað um að lausnin verði súr, en ef styrkur H⁺ minnkar er talað um að lausnin verði basísk. Þannig er til dæmis styrkur H⁺ í sítrónusafa meiri en 0,000.0001 M (10^-7 M) en styrkur H⁺ í vítisódalausn er minni. Dæmi um súra lausn væri lausn þar sem styrkur H⁺ er 0,001 M (það er styrkur H⁺ = 10^-3 M og pH = 3), en dæmi um basíska lausn væri lausn þar sem styrkur H⁺ er 0,000.000.001M (það er styrkur H⁺ = 10^-9 M og pH = 9). Af þessu er ljóst að talan um sýrustig (pH) lækkar eftir því sem lausnin verður súrari eða að “öfug tengsl” eru milli sýrustigs (pH gildis) og sýrustyrks
http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=1375

Yfirborðsvatni er skipt í 3 gæðaflokka (A1-A3) eftir efna-, eðlis- og örverufræðilegu ástandi þess og er þá miðað við gæði vatnsins áður en það er meðhöndlað á nokkurn hátt (sjá töflu 1). Frekari meðhöndlun miðast svo við þann flokk sem vatnið tilheyrir (sbr. töflu 2). Reglan er sú að yfirborðsvatn á hverjum stað telst tilheyra ákveðnum gæðaflokki ef 95% sýna, sem tekin eru með jöfnu millibili á sama stað eru í samræmi við bindandi gildi í töflu 1 fyrir þann flokk og 90% sýna í öðrum tilvikum (leiðbeinandi gildi). Þau 5-10% sýna sem eftir standa, mega ekki víkja frá gildum í töflu 1 meira en 50%, að undanskildum gildum fyrir hitastig, sýrustig, súrefnismettun og örverufræðilega þætti og tryggt sé að slík frávik hafi ekki heilsufarsleg áhrif. Öll frávik í samsetningu, sem stafa af óvenjulegum veðurfarslegum aðstæðum eða náttúruhamförum, skulu undanskilin við útreikning/mat á hlutfalli sýna.

Óheimilt er að nýta það vatn sem ekki uppfyllir kröfur fyrir gæðaflokk A3. Þó má sækja um slíka undanþágu til heilbrigðiseftirlits sveitarfélaga ef þörf krefur. Í slíkum tilfellum skal þess gætt að vatnið sé meðhöndlað og blandað á fullnægjandi hátt.
http://www.mast.is/upplysingar/neytendur/neysluvatn

http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=3449

Í lok tímas lét hún okkur smakkast “hveravatn“ og síðan bara venjulegt vatn!

-karen

Stöðvavinna 1.des. Ég var með ástu í hóp!

Hérna eru stöðvarnar sem voru í boði J 

• Hrafntinna – skoða – höggva – hjátrú – lesa – skrifa
• Steinasafn – skoða – greina
• Steindir – eðalsteinar
• Silfurberg – hvað er svona merkilegt við það?
• Friðlýstir steinar  – Náttúrufræðstofnun
• Bók – Steinaríkið – Grjót úr geimnum – bls. 40 – 41
• Bók – Jörðin og furður hennar – Saga í klettum og steingerfingar bls. 28-31
• Mánaðarsteinar…meira

Hvað eru eðaæsteinar?

Eðalsteinar eða gimsteinar eru skrautsteinar sem hafa næga hörku til þess að rispast ekki við daglega notkun. Skrautsteinar eru náttúrulegar steindir eða bergtegundir sem notaðar eru í skrautmuni.

Harka steinda er gefin upp samkvæmt svonefndum Mohs-kvarða sem nær frá einum og upp í tíu. Mjúkar steindir, til dæmis talk eða talkúm (e. talc, soapstone), hafa hörkuna 1 og harðasta steindin, demantur, hefur hörku 10.

Af algengum steindum í umhverfi okkar er kvars hörðust með hörku 7. Kvars er til dæmis oft meginuppistaðan í ljósum sandi erlendis. Steindir með hörku 8-10 eru harðari en kvars og því litlar líkur á að þær rispist við notkun.

  Demantur!
http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=4098

Er silfurberg merkasta framlag Íslands til mannkynssögunnar?

Silfurberg hefur gegnt fjölbreyttu og oft ómissandi hlutverki í merkum vísindauppgötvunum, sem sumar hverjar urðu tilefni Nóbelsverðlauna. Þær flýttu fyrir framþróun ýmissa sviða raunvísinda á 19. öld og fram eftir þeirri 20., til dæmis í rafsegulfræði, lífrænni efnafræði, kristalla- og steindafræði, og svonefndri nútímaeðlisfræði sem byggir meðal annars á kenningum Einsteins.

http://visindavefur.hi.is/article.php?id=24

Samkvæmt lögum um náttúruvernd nr. 44/1999 eru einungis dropsteinar friðlýstir enn sem komið er. Á heimasíðu Náttúruverndar ríkisins www.natturuvernd.is er að finna auglýsingu um friðlýsingu dropsteina frá 1974 og tekur friðlýsingin til dropsteina í öllum hellum á Íslandi. Í auglýsingunni segir meðal annars að „til dropsteinsmyndana teljast bæði dropsteinsdrönglar, sem hanga niður úr hellisþökum og niður með hellisveggjum, svo og dropsteinskerti, sem standa á hellisgólfum og syllum hellisveggja. Bannað er að brjóta eða skemma á annan hátt umræddar dropsteinsmyndanir. Um viðurlög vegna brota á reglum þessum fer eftir ákvæðum náttúruverndarlaga.“

Sérstakar reglur geta gilt á friðlýstum svæðum en almenna reglan er sú að óheimilt sé að raska jarðmyndunum í friðlöndum. Sem dæmi má nefna silfurbergsnámuna að Helgustöðum í Suður-Múlasýslu sem er einn frægasti fundarstaður silfurbergs á Íslandi. Náman var friðlýst sem náttúruvætti árið 1975. Í auglýsingu þar að lútandi segir að hvergi megi raska bergmyndunum og stranglega bannað sé að hrófla við silfurbergi og flytja það af svæðinu.

Annars staðar en á friðlýstum svæðum þarf leyfi landeigenda til að taka grjót. Ef til stendur að flytja grjótið úr landi ber að tilkynna það til Náttúrufræðistofnunar Íslands.

http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2472

Á föstudaginn 2.des máttum við ráða hvort við horfðum á mynd eða blogga og ég valdi það að horfa á myndina.  Á mánudeginum 5.des var fyrirlestrar tími hjá Gyðu. Þetta var í boði fimmtudaginn 8.des:

Verkefni og umræður.                                      

Undirbúningur fyrir könnun í næstu viku.

Nemendaspurningar og nemendablogg.

Fræðslumynd og einstaklingsverkefni.

Á föstudaginn 9.des vorum við í tölvuverinu að gera verkefni sem Gyða var búin að gera, þú getur ýtt HÉR ef þú vilt skoða það.

Og núna 12.des erum við öll í tölvuverinu og megum blogga og svo í seinni tímanum kemur Elsa og verður með fyrirlestur.

-karen

Stöðva vinna 24 nóv.
Verkefni í jarðfræði bls 120!
Jæja núna er bloggið mitt loksins komið í lag og ég get byrjað að blogga aftur… En 24 nóvember var stöðvavinna og ég og Hildur Birnar voru saman!
Hérna eru stöðvarnar sem við máttum velja

1. Tölva – náttúrufræðistofnun og jarðfræði
2. Bók – Alheimurinn – bls. 138 Jörðin – skoða og svara spurningum.
3. Tölva – lofthjúpurinn FSu 
4. Bók – Jarðargæði – bls. 92 – kostir og ókostir að virkja orku vindsins
5. Myndir – loftmyndir af jörðinni – umræður.
6. Bók – Jarðargæði – innri gerð jarðar – Hvað einkennir heita reiti? og Hvernig myndast eyjaröð?
7. Lifandi vísindi 2010 nr 11 – Hellar
8. Bók – Jörðin – bls 119 – Hvar mest hætta af jarðskjálftum á Íslandi og hver er ástæðan?
9. Bók – Jarðfræði verkefni bls. 102
10. Lifandi vísindi 2011 nr 12 – Besta útsýni heims.
11. Bók – Jörðin bls. 201 – vatns og gosherir – skoða, teikna, útskýra.
12. Tölva – jarðhræringar um allan heim - Hvar voru … í nótt? Síðustu viku? Síðasta mánuð ?
13. Bók – Alheimurinn bls. 146 – vatn fljótandi og frosið

Hvað einkennir heita reiti?
Svæðið einkennist af mikilli eldvirkni og hiti vex hratt með dýpi þannig að jarðvarmi er mikill.
Hvernig myndast eyjaröð?
Möttulstrókurinn er mjög virkur og meðan eldfjallaeyja er að hlaðast upp fjærðlægist hún miðju virknina. Og þar kemur að hún er orðið það langt í burtu að möttulsstrókurinn rífur sig upp í gegnum flekan á nýjum stað og fer að hlaða nýrri eyju.

Bls 92
Hverjir eru helstur kostir og ókostir þess að virkja oku vindsins?
Kostir: er að það framleiðir tvöld meiri rafmagn en úr vatnsfals- og jarðvarmstöðum og engin loftmengun fylgir þeim og hægt er að fjarðlæga þau án þess að skilja eftir ummerki.
Ókostir: Vindorka er hávaðasöm og það kemur engin miðlun til greina.

-karen

dghyrgtfh