Hæhæ ætla að blogga fyrir 5.-11.febrúar þvi að ég gleymdi því í síðustu viku

Semsagt á mánudaginn var fyrirlestrartími fórum meðal annars yfir þetta:

• spenna – straumur og viðnám
• lögmál Ohms
• framleiðsla rafstraums
• riðstraumur – jafnstraumur
• raforka og rafafl

Á fimmtudaginn vorum við bara að vinna á milljón við að svara spurningum úr Orkan bókinni og gera eyðufyllingar og allskyns verkefni

Á föstudaginn var svo próf úr hlekknum, það var frekar erfitt en ég er ágætlega ánægð með útkomuna bara:)

Hef þetta ekki lengra -Margrét Hrund
Set hér inn um lögmál Ohms en það er tekið héðan.

Ohmslögmál eða lögmál Ohms er regla í rafmagnsfræði, sem segir að rafstraumur í rafrás sé í réttu hlutfalli við rafspennu. Ohmslögmál er kennt við Georg Ohm (1789-1854) og skilgreinir rafmótstöðu (rafviðnám) R rafrásar, sem hlutfall spennu U og straums I í rásinni, þ.e.

• R = U/I eða
• U = IR eða
• I = U/R.

Hér sést hvernig þessi regla virkar.

Mynd tekin hér

Hæhæ.

Á mánudaginn var fyrirlestrartími, gerðum hugtakakort yfir rafmagn og orku og glósuðum að eigin vali

Á fimmtudaginn var svo stöðvavinna en þar gátum við valið allskyns stöðvar. Ég, Sandra Mjöll og Karen vorum saman í hópi og byrjuðum á tölvustöðvunum. Vorum inná þessum vef en þar er hægt að fara í allskyns leiki og athuga margt, við fórum í blöðruleik sem sýndi að þegar að mínus hleðsla og önnur mínus hleðsla koma saman myndast spenna þannig að þær geta ekki snert hvor aðra, sama er þegar að plús hleðslur koma saman. Hins vegar þegar að mínus hleðsla og plús hleðsla koma saman þá smella þær saman Eftir þetta fórum við í það að bæta á hugtakakortið okkar og glósa á það. Svo gerðum við tilraun sem virkar þannig að við vorum með blöðru, álpappír,bréfaklemmu, tilraunaglas og blöðru. Við settum álpappírinn sléttan á bréfaklemmuna og settum það ofan í tilraunaglasið, settum svo korktappa yfir og settum blöðruna fyrir ofan glasið, þá hreyfðist bréfaklemman og álpappírinn með.

Á föstudaginn var svo stutt satt og ósatt könnun sem mér gekk ekki nógu vel í því miður. En eftir könnunina fórum við og sáum síðustu kynningarnar af vísindavökunni.

Gott í bili, -Margrét Hrund…. Mynd tekin héðan

Hér er gott dæmi af rafspennu, þegar spenna myndast í loftinu

Hæhæ:D Á mánudaginn var Gyða ekki, þannig að við vorum bara í ensku allan tíman.

Á fimmtudaginn var svo ekki skóli

Á föstudaginn var svo tölvutími, við fórum í leik inná þessu: http://phet.colorado.edu/en/simulation/energy-skate-park. Við áttum að prófa ýmislegt, eins og t.d þyngdarkraft og prófa svo að breyta brautinni og einnig að þyngja og létta kallana eða hlutina sem við notuðum í forritinu.

Ég komst að því að eftir því sem maður er þyngri því hraðar getur maður farið eftir brautinni. Einnig gerðist það að þegar maður var í geimnum fór kallinn ekki eftir brautinni heldur sveif bara um í loftinu.

Ég skildi ekki mikið í þessum leik en ætla að setja inn hér grein af vísindavefnum sem að svarar þeirri spurningu afhverju maður svífur í geimnum:)

Á milli allra hluta verkaraðdráttarkraft sem kallast þyngdarkraftur. Hann verkar bæði milli stórra hluta, eins og reikistjarna, og smárra, eins og epla og appelsína.

Stærð þyngdarkraftsins er í réttu hlutfalli við massa (efnismagn) hlutanna sem koma við sögu og er vart merkjanlegur nema ef einhverjir þeirra hafa mjög mikinn massa. Við finnum til dæmis ekki þyngdarkraft frá eplum en þyngdarkraftur frá jörðinni er greinilegur; jörðin togar í okkur þannig að við höldumst á henni en svífum ekki út í geim. Þyngdarkraftur er líka háður fjarlægð en því fjær sem við erum frá hlutum því minni þyngdarkraft finnum við frá þeim. Til dæmis verkar margfalt minni þyngdarkraftur á okkur frá sólinni en jörðinni, þó svo að sólin sé mun stærri en jörðin, einfaldlega vegna þess að hún er svo langt í burtu. Hins vegar er það þyngdarkraftur frá sól sem stýrir hreyfingu jarðarinnar á braut hennar um geiminn. — Þetta felst allt saman í hinu fræga þyngdarlögmáli Newtons.

Ljóst er af því sem sagt var að ofan að með því að fara þangað sem minni massi er finnum við minni þyngdarkraft. Til að mynda er tunglið talsvert minna en jörðin og þyngdarkrafturinn þar einungis um 1/6 af kraftinum sem við finnum á jörðinni. Geimfarar á tunglinu geta því stokkið hærra og lengra en á jörðinni og þá er líkt og þeir svífi. Með því að fara langt út í geim getum við verið fjarri öllum stórum hlutum þannig að lítill sem enginn þyngdarkraftur verkar á okkur. Þá værum við í bókstaflegri merkingu í þyngdarleysi og svifum í lausu lofti í geimfarinu.

Enn er ekki öll sagan sögð því að óþarfi er að fara langt út í geim til að svífa. Til að mynda eru geimstöðvar alls ekki svo hátt yfir yfirborði jarðar miðað við stærð hennar. Alþjóðlega geimstöðin er til að mynda í um 350 km hæð yfir jörðu en geisli jarðar (fjarlægð frá yfirborði að miðju) er um 6400 km. Í Alþjóðlegu geimstöðinni er þyngdarkraftur frá jörðinni mjög svipaður og við yfirborð jarðar, eða um 90% af þyngdarkrafti við yfirborð. Engu að síður svífa íbúar geimstöðvarinnar í lausu lofti.

Þetta kann að hljóma einkennilega því að oft er talað um að fólkið í geimstöðinni svífi í þyngdarleysi; í raun virkar samt álíka mikill þyngdarkraftur á það og okkur hin við yfirborð jarðar. Ástæðan fyrir því að það svífur er að geimstöðin og íbúar hennar ganga á sömu braut um jörðu og þyngdarkrafturinn er eini krafturinn sem verkar á þau. Við á yfirborðinu finnum hins vegar ekki eingöngu fyrir þyngdarkrafti heldur ýtir jörðin einnig undir fætur okkar með krafti.

Í raun er jafnvel hægt að svífa í lausu lofti án þess að fara nokkuð út í geim. Það eina sem þarf er að vera inni í farartæki eða klefa sem er í frjálsu falli. Þá falla allir hlutir inni í klefanum jafnhratt til jarðar og okkur virðist sem við svífum. Til að mynda eru til flugvélar sem geta steypt sér niður þannig að farþegunum finnist þeir svífa. Slíkar vélar eru meðal annars notaðar til að þjálfa geimfara en geta einnig gefið okkur hinum möguleika á að prófa þyngdarleysi án þess að fara út í geim.

Hér er mynd sem sýnir fólk svífa um hehe

Hæhæ.

Á mánudaginn var allur bekkurinn saman og því flest, en þó ekki öll verkefnin úr vísindavökunni sýnd. Mikið af fróðlegum og skemmtilegum tilraunum og gaman að sjá hvað við krakkarnir höfum mismunandi áhugamál.:)

Á fimmtudaginn var Gyða ekki þannig að engin náttúrufræði þann dag.

Á föstudaginn var Gyða ekki heldur en þá áttum við að vera í tölvuveri og vinna verkefni. Ég setti það í verkefnabankann hér að ofan

Voða lítið að segja frá en ég set hér inn smá fróðleik eftir þetta verkefni.

-margrét

Rafmagn á almennt við fyrirbæri, sem verða vegna rafhleðsla, hvort sem þær eru kyrrstæðar stöðurafmagn eða á hreyfingu, en þá myndast rafstraumur. Rafstraumur skiptist í jafnstraum og riðstraum. Rafhleðslur mynda rafsvið, en rafspenna er mælikvarði á styrk þess. Oft er orðið rafmagn notað til að lýsa raforku. Fræðigreinar sem fjalla um rafmagn og hagnýtingu þess nefnast rafmagnsfræði eða raffræði. Rafmagn er ódýrast í Reykjavík af öllum Norðurlöndunum.

Texti tekin héðan

Mynd héðan

Jæja þá er vísindavakan að klárast og verkefnið tilbúið til sýningar!

Í þessari viku vorum við bara að vinna í tilraununum okkar en ég get ekkert sagt frá því, því myndbandið sýnir þetta allt saman ! Þetta verkefni var mjög skemmtilegt og öðruvísi heldur en við erum vön að gera í náttúrufræði. Ekkert fleira hægt að segja um þetta set inn myndbandið hér

-margrét

Jæja nú er skólinn byrjaður, en einungis einn tími búin í náttúrufræði. ‘Á fimmtudaginn röðuðum við okkur saman í litla hópa en ég er með Karenu,Ástu og Gunnhildi.  Þessi hópar eiga svo að velja sér eitthvað sem við viljum athuga og gera tilraunir á. Við höfum valið okkur 3 tilraunir en ég ætla ekki að segja strax frá þeim. Hins vegar framkvæmdum við eina á fimmtudeginum en við ætluðum að reyna að búa til slím. Það mistókst nú heldur betur og ætlum við að reyna betur seinna. :p hehe Á föstudaginn var svo engin skóli vegna hálku þannig að við höldum bara áfram með þetta vísindavökuverkefni á morgun.

gott í bili -margrét

Gerðum þetta nokkhvernvegin svona.

Hæhæ. Ég gleymdi að blogga, en ætla að reyna að bæta það upp hér .

Mánudaginn þann 12. desember kom Elsa Ingjaldsdóttir framkvæmdastjóri hjá heibrigðaeftirliti suðurlands í heimsókn til okkar í 10. bekk og fræddi okkur um íslenska vatnið og því sem fylgir eins og t.d. neysluvatn og vatnsból. Þegar vatnið er athugað í hverju vatnsbóli þarf að athuga eftirfarandi hluti : örverur, leiðni, sýrustig og önnur óæskileg efni. Hún lét okkur svo smakka hitaveituvatn og venjulegt kranavatn. Flestum fannst nú hitaveituvatnið vont skiljanlega en það hefur með sýrustigið að gera. Ef að sýrustigið er 7 er það hlutlaust, ef það fer undir 7 pH verður það súrt en þegar það fer yfir 7pH verður það basískt. Okkur finnst oftast vatnið sem er 9 pH best en íslenskt vatn er talið með þeim betri neysluvötnum sem hægt er að fá í heiminum. Þar sem að við á Íslandi erum vön svo góðu vatni finnst okkur vatnið erlendis alveg sérstaklega vont á bragðið en það tærist oft ekki í bergum.

Það var gaman að fá hana í heimsókn og einnig mjög fróðlegt.

Set hér inn fræðslupistil frá mast matvælastofnun.

Það eru fáar þjóðir ef nokkrar sem búa yfir jafnmiklum vatnsauðlindum og íslendingar. Það hefur verið metið að magn vatns á hvern íslending sé um 530 þúsund tonn, þetta er í raun gríðarlega mikið magn. Ef við berum það saman við lönd eins og Noreg sem er einnig mjög ríkt af vatni þá er sambærileg tala þar um 80 þúsund tonn, Danir hafa um 3 þúsund tonn á hvern íbúa. Það sem er einnig nokkuð sérstakt við neysluvatn okkar íslendinga er að 98% af því er ómeðhöndlað grunnvatn.

Það má líta á neysluvatn sem mikilvægasta matvæli okkar. Gott neysluvatn er einnig forsenda fyrir því að annar matvælaiðnaður gangi, s.s. mjólkurstöðvar, sláturhús og fiskvinnslur.

Kröfur um gæði og aðrar reglur um drykkjarvatn eru settar hjá Evrópusambandinu og eru innleiddar í íslenska löggjöf. Sú tilskipun sem skiptir höfuðmáli fyrir neysluvatn er númer 98/83 (Council directive 98/83/EC, the Drinking Water Directive, DWD). Þessi tilskipun hefur verið innleidd í íslenska löggjöf með reglugerð nr. 536/2001 um neysluvatn.

Tilgangurinn með neysluvatnsreglugerðinni er að vernda heilsu fólks með því að tryggja að neysluvatn sé heilnæmt og hreint.

Eftirlit með neysluvatni er í höndum heilbrigðisnefnda, hlutverk Matvælastofnunar er að samræma eftirlitið, veita leiðbeiningar, umsagnir og upplýsa. Ef vatnsveitur þjóna færri en 50 manns eða 20 heimilum/sumarbústöðum þá hafa heilbrigðisnefndir ekki reglubundið eftirlit með þeim, nema að veiturnar þjóni matvælafyrirtækjum.

Textinn er tekin héðan

Mynd er tekin héðan

Hæhæ

Á mánudaginn var fyrirlestrartími að venju og einnig spjallað mikið

Á fimmtudaginn átti að vera undirbúningur fyrir könnun og verkefni, en þar sem að við blogguðum svo vel var tíminn settur í það að horfa á myndbönd og skoða blogg hjá nemendum Í lok tímans máttum við ráða hvað við myndum gera, flestir horfðu á mynd sem sett var í gang en aðrir fóru niður í tölvuver að rifja upp síðan í síðustu viku.

Á föstudaginn fengum við verkefni frá Gyðu sem við áttum að vinna í tímanum. Setti það hér í verkefnabankann.

fróðleikur

Hæhæ! ((:

Ég gleymdi að blogga í síðustu viku en ætla að skella inn einu stuttu fyrir þá viku !

Á mánudeginum var fyrirlestrartími eins og vanalega. Á fimmtudeginum vorum við svo í stöðvavinnu eins og svo oft áður ætla aðeins að segja frá henni !

Við Gunnhildur vorum saman í hóp og byrjuðum á því að skoða mánaðarsteinana. Minn steinn sem er fyrir apríl er demantur, en hann stendur fyrir sakleysi. Steinninn hennar Gunnhildar var svo túrkís sem er fyrir desember og stendur fyrir orðinu ástarsæla.

Við fórum svo á stöð og áttum að skrifa um eðalsteina. Eðalsteinar eru skrautsteinar sem hafa næga hörku til þess að rispast ekki við daglega notkun. Dæmi um eðalsteina: demantar,rúbínur, smaragðar zirkónur og tópasar.

Einnig áttum við að greina steina en við Gunnhildur greindum Baggalúta sem ery kúlulaga, rauðbrúnir gráleitir eða grænir. Smáeitlar sem finnast sumsstaðar í líparíti. Steinninn getur verið ein stök kúla eða 2 eða fleiri samvaxnar kúlur. Í gamla daga trúði fólk því að baggalútar gætu hjálpað til við veikindi.

Á föstudeginum vorum við svo að skoða stellarium forritið.

-margret

mynd héðan

Hæhæ

Á mánudaginn byrjuðum við á nýjum hlekk sem heitir jarðfræði. Þar lærum við mjög vítt um jörðina eins og t.d innri öfl og ytri öfl. Lærum um flekana sem Ísland er á og fleira:)

Á fimmtudaginn var svo stöðvavinna. Ég og Sólveig vorum saman og fórum á nokkrar stöðvar. Í tölvum vorum við að fikta í forriti sem sýnir jarðhræringar um allan heim. Mjög fræðandi vefur, ætla að setja inn link af honum hér. Skoðuðum einnig nýjasta Lifandi Vísindi blaðið en þar var hægt að sjá alveg hrikalega flottar myndir sem hafa verið teknar um allan heim úr loftinu, mjög fróðlegt og flott:)Skoðuðum svo bækur sem Gyða á en í henni eru flottar myndir

Á föstudaginn skoðuðum við svo forritið stellarium og fiktuðum okkur svolítið áfram í því set inn link sem hægt er að downloada því á

Mynd af setbergi. tekin héðan

gott í bili-margrét