Orka

febrúar 6th, 2012

Þessar tvær vikur erum við búin að læra um orku. Orka er allt í kringum okkur t.d. kjarnorka, varmaleiðing, varmaorka osf. Í þessu bloggi ætla ég að tala um smá af sitt hvorn hlutin og fræða ykkur um sitt hvorn hlutin:D…

• Varmaleiðni = Við varmaleiðingu flyst varmi gegnum efni eða frá einu efni til annars. Sameindir sem verða fyrir áreksti orkumeiri sameinda öðlast meiri orku og þess vegna hreyfast þær hraðar eftir áreksturinn.
• Varmaburður = Þegar varmi flyst með varmaburði berst hann með straumi straumefnis, en straumefni er samheiti á lofttegundum og vökvum.

Posted in Uncategorized | No Comments »

hlekkur 4- 21,11,11-2.1.12…STJÖRNUFRÆÐI:D

janúar 2nd, 2012

sjónauki er mikilvægasta tæki stjarnvísindamanna. Án hans teldist stjörnufræðin vart til vísinda. Með höfum við gert ótrúlegar uppgötvanir sem hafa gjörbreytt heimsmynd okkar. Með heimasmíðuðum sjónauka sem stækkaði um það bil 20-falt tókst Galíleó að gerbreyta heimsmynd okkar með nokkrum merkustu uppgötvunum mannkynssögunnar. þótt Galíleó hafi ekki fundið upp sjónaukann var það hann sem gerði sjónaukann heimsfrægan.

• Fastastjarna er lýsandi stjarna sem sendir frá sér orku, reikistjarna eru dimmir kaldir hnettir sem snúast í kring um sig.
• Sólargeislun verður til við það að kjarnar léttra frumefna renna seman og mynda þyngri frumefni við það tapast massi sem umbreytist í orku.
• Reikistjarna sjást vegna endurvarp frá sólu.

Svo vorum við í einstaklings verkefni; allir áttu að velja sér einhverja reikistjörnu eða eitthvað svoleiðis og áttum að búa til 8-12 glæru glærukynningu og svo kynna öllum í bekknum ásamt kennaranum; og svo tókum við matsblöð heim fyrir foreldra og kynntum glærukynninguna fyrir þeim og gáfum kennaranum matsblöðin.

Öll heimildir eru í möppuni hjá nemanda og inn á náttúrufræði vefnum 9.bekkjar.

Posted in Uncategorized | No Comments »

Seinasta bloggið á þessari önn :D

nóvember 16th, 2011

Á miðvikudagin í seinustu viku vorum við að gera tilraun; tilraunin virkar þanning að einn átti að labba upp stiga sem var 277,5 cm langur og ég var að taka tíma á meðn Þröstur var að labba upp, við  áttum að enturtaka þetta 3 sinnum Valgeir skrifaði tímann sammstundis. Rakel var að mæla stigan og svoleiðis. Þegar við vorum búnir að að klára þetta labbi dæmi þá átti hann að hlaupa. Svo eftir það gerðum við skýrslu um tilraunina og þá þurftum við að reikna allt og skrifa meðaltalið.

Í dag gerðum við tilraun um hve lengi bolti var að rúlla 25 metra. Við byrjuðum á því að búa til línur sem merkja 5,10,15,20,25 metra og svo tókum við okkur síma og styltum á skeiðklukku og rúlluðum svo boltanum og tókum tíman. Tilgangurinn á þessari tilraun var að mæla hraðan.

Posted in Uncategorized | No Comments »

Nýr Hlekkur: Efnafræði 21.10 – 9.11

nóvember 9th, 2011

Formúla í náttúrufræði

• Afl     =vinna á  tími = orka á  tími = Nm á s = J á s = W
• Eðlismassi  =massi á rúmmál = g á cm3
• Ferð   = vegalengd á tími = km á klst eða m á s
• Hröðun  = lokahraði-upphafshraði,tími = m á s-m á s = m,s á s = m á s2
• Kraftahlutfall  = skilakraftur á inntakskraftur

• Kraftur   = massi sinnum hröðun = N á m

Kraftur og hreyfing:

vísindaleg vinnubrögð

Nokkur hugtök

• Staðreynd
• Ráðgáta
• Tilgáta
• Tilraun
• Kenning
• Lögmál

Massi og þyngd. nokkur hugtök.

• Massi: Mælikvarði á efnismagni hlutar.  – mældur í grömmum
• þyngd: Mælikvarði á það hversu mikill þyngdarkraftur verkar á hlut.  -mældur í Newtonum

Kraftur

kraftur er áhrif sem geta breytt hreyfingu hlutar.

• eining SI-kerfisins fyrir kraft er Newton – njúton, táknað með N
• eðlisfræðingar nota gormavog til að mæla kraft.

Þyngdarkraftur jarðar

• Hlutur sem hefur massann 1 kg togast til jarðar með krafti sem nemur 9,8 N
• Þyngd hlutarins er því 9,8 N
• Þyngdarhröðun er táknuð með bókstafnum g og er þá – g=9,8 m á s 2

 Heimild: Glósur í möppu nemanda og náttúrufræði vefnum.

Posted in Uncategorized | No Comments »

11 okt Ritgerð Fíll

október 11th, 2011

Fílar eru stærstu og þyngstu landdýr hnattarins. Fílar eru feikilega sterkir og geta tekið upp heil tré með rananum. Þeir eru líka bráðgreind og geðgóð dýr. Kýrnar lifa saman í fjölskylduhópum og eru hvern annarri til stuðnings. Fílareru spendýr, líkt og mennskir menn. Þeir geta stjórnað líkamshita sínum eins og öll spendýr, og þeir ala unga. Fílar eru langlífastir allra spendýra, að manninum einum undanskildum. Sumir verða allt að 70 ára gamlir. Tvær tegundir fíla eru uppi á okkar dögum-afríkufíllinn og asíufíllinn. Báðir hafa þeir rana, stóreyru og þykka, gráa húð. Hins vegar hafa ekki allir fílar skögultennur. Að öllum jafnaði hafa aðeins afríkufílar og asískir fílstarfar slíkar tennur. Í Indlandi nota bændur tamda fíla til að bera þunga hluti. Í sumum Asíulöndum eru þeir líka notaðir til að draga þunga trjástofna.Þrjár undirtegundir eru í Afríku eru í Afríku – kjarrfíllinn á skóglausum gresjunum, skógarfíllinn í Vestur- og Mið – Afríku og eyðimerkurfíllinn í Namibíu. Aðalundirtegundin í Asíu er indverski eða suðurasíski fíllinn, en Asía er ennfremur heimkynni fílsins á Sir Lanka og súmötrufílsins sem lifir á eyunum Súmötru og Borneó (er tilheyra Indónesíu).

Húðfílsins er þykk, grá og hrukkótt og furðulega tilfinninganæm. Sum skordýr, t.d. flugur og mýflugur, geta stungið í hana. Fílar bylta sér oft í for og leðju til að verjast flugum (og til að kæla sig). Fyrir innan húðina eru dæmigerðir líkamshlutar spendýrs, bara miklu stærra en gerist og gengur. Hjartað er t.d. fimm sinnum stærra en mannshjarta og vegur allt að 21 kg – álíka mikið og lítið barn. Feiknastór innyfli fílsins geta halda vegið næstum eitt tonn, ásamt innihaldi þeirra. Sterkir

Posted in Uncategorized | No Comments »

Hlekkur 2. 14 sept – 11 okt.

október 11th, 2011

Við erum búin að vera læra um margt þessa vikuna við erum búin að læra um liðdýr,krabbadýr og skordýr osf.

Liðdýr:

• Sú fylking dýraríkisins sem státar af flestum tegundum.
• Lifa nánast hvarvetna á jörðinni; í lofti, á landi, í fersku vatni og sjó.
• Liðdýr hafa ytri stoðgrind úr kítíni, liðskiptan líkama og útlimi með liðamótum.
• Ytri stoðgrind eða skurnin stækkar ekki með lífverunni og verður lífvera því að kasta henni af sér öðru hverju. Í þeim hamskiptum er dýrið berskjaldað.
• Helstu hópar liðdýra eru: Krabbadýr, fjölfætlur, áttfætlur og skordýr.

Krabbadýr:

• Lifa í fersku vatni eða sjó.
• Undir skurninni eru tálkn sem dýrin anda með.
• Hafa tvö pör fálmara – skynfæri
• Geta látið sér vaxa glataðan líkamshluta s.s. kló.
• Dæmi: krabbaflær, stökkkrabbar og vatnaflær.

Áttfætlur:

• Helstu hópar: köngulær, langfætlur,sporðdrekar og mítlar.
• Líkami þeirra skiptast í frambol og afturbol.
• Á afturbol eru átta fætur.
• Köngulær hafa átta depilaugu á frambolnum.
• Eru öflug rándýr. Sumar tegundir köngulóa sitja fyrir bráð sinni og stökkva á hana, aðrar spinna límkenndan þráð úr spunavörtu á afturbol.
• Lama bráð sína með eitri.
• Mítlar eru smáar áttfætlur. T.d. Rykmaurar,heymaurar og blóðmítlar.

Fjölfætlur:

1. Samheiti yfir tvo hópa liðdýra, margfætlur og þúsundfætlur.
2. „Orma með fætur“.
3. Margfætlur hafa eitt fótapar á hverjum lið,
4. Þúsundfætlur hafa tvö pör.
5. Þúsundfætlur eru plöntuætur en margfætlur eru rándýr með eiturspúandi kló.

Skordýr:

• Margbreytileg að líkamsgerð.
• Líkami þeirra skiptist í þrjá meginhluta: haus, frambol og afturbol. Skordýr eru sexfætt.
• Depilaugu þeirra greinir einungis mun dags og nætur. Stærri augu sem heita samsett augu eru gerð úr mörgum smærri augum sem hvert um sig er með einni linsu, mjög næm á hreyfingu.
• Flest skordýr eru vængjuð. Opið blóðrásakerfi (fer ekki allt eftir æðum) heldur flæðir um holrými líkamans.
• Súrefni berst um sérstakt kerfi loftæða sem hafa upphaf og endi sinn á síðum dýrsins.
• Sum skordýr ganga í gegnum röð breytinga sem kallast myndbreytingar.

Hryggleysingjar – hryggdýr:

• Dýr eru ófrumbjarga, fjölfruma lífverur úr frumum sem hafa ekki frumuvegg um sig.
• Stærsta fruma í nokkru dýri er blóminn (rauðan) í strútsegg, á stærð við appelsínu.
• Dýraríkið skiptist í tvær megindeildir: hryggleysingja og hryggdýr
• Hryggleysingi er dýr sem er án hryggjar.
• Hryggdýr eru þau sem hafa í líkamanum burðarsúlu sem nefnist hryggur.

Svampdýr:

• Svampdýrin eru elstu fjölfruma dýrin sem nú byggja jörðina.
• Hver einasta fruma í vinnur sjálfstætt.
• Frumur eru sérhæðar til tiltekinna starfa.
• Frumur með stuttum svipum færi vatn inn í mörg holrými.
• Frumur í holrýmum éta svif og lífrænar agnir.
• Frumur mynda stoðgrind sem ber dýrið uppi.
• Frumur sem mynda egg og sáðfrumur. Eggið frjóvgast í vatninu og verður svo að lirfu sem sest á botnin og verður að nýju svampdýri.
• Geta líkað fjölgað sér kynlaust.
• Ekta þvottasvampur er þurrkuð stoðgrind svampdýra.

Holdýr:

• Öll holdýr hafa eitt meltingarhol og á því aðeins eitt op. Um opið fer bæði næring og úrgangur. Umhverfis opið eru oft griparmar og þeim eru sérstakar frumur sem kallast brennifrumur eða stingfrumur
• Holdýr búa yfir sérhæfðum vefjum t.d. taugavef.
• Geta æxlast með kyn- og kynlausri æxlun – knappskot.
• Holdýr eru samhverf dýr.
• Dæmi: armslöngur og sæfíflar.

Lindýr:

• Mjúk dýr með harða skel.
• Meginhluti líkamans er bolur með helstu líffærum og utan um hann er mjúk kápa sem kallast möttull.
• Ysta lag möttulsins myndar skelina og leggur til kalkið í hana.
• Mörg eru með vöðvaríkan fót sem er hreyfifæri þeirra.
• Helstu hópar lindýra eru: sniglar, samlokur og smokkar.

heimildir fékk ég í glósonum og náttúrufræðivefnum.

Posted in Uncategorized | No Comments »

13.sept-16.sept

október 11th, 2011

13.september fór ég og Eyrún strax eftir skólan á fjall (Svínárnes) og benni (mágur minn) var þar og hann hjálpaði mér mikið þanga til hann fór í leit. Um kvöldið var fjör og allir borðuðu saman lambalæri og mikið var hlegið og svo um kvöldið sagði fjallkóngurinn okkur hvað við ættum að gera og hvert við ættum að fara; og svo fóru flestir að sofa. 14.September. Um morgunin var vaknað kl 6 og pakkað niður gert klárt það sem við áttum að hafa nesti og svoleiðis, svo borðuðu allir morgun mat og strax eftir það fórum við út í hesthús að gera hestana klára svo var riðið af stað. Ég og Eyrún vorum í rekstri og fleststir voru í leit; Það var lítið stoppað og þar eiginlega ekki neitt við stoppuðum sirka kl 3 og þar stoppuðum við sirka í klukkutíma og þar hittust flestir sem voru í leit. Svo hitti ég benna og var með honum og svo var haldið áframm með reksturinn og alveg til tungufellsdal og þar var náð í okkur benna. 15.September. Svo um morgunin vaknaði ég kl 6 og þurfti að fara með safni frændur mínir komu með og þeir heita viggi og máni og við riðum alla leið frá tungufellsdal og til hrunamannaréttir. 16.September var réttir með besta tíma ársins og þar hittust allir vinir mínir og við náðum kindum og svo þurftum við að reka kindurnar heim og ýms æfintíri gerðust þar og svo þegar heim var komið var boðið öllum kjötsúpu.

Heimildir: gerði þetta sjáfur.

Posted in Uncategorized | No Comments »

HLEKKUR 1, Vika 1

september 5th, 2011

Góðurhúsaáhrif.

• Lofthjúpur jarðar samanborið við gler í gróðurhúsi
• Geislar sólar greiðlega í gegnum
• En ekki eins auðvelt út aftur.
• varmageislar endurkasstast af gróðurhúsa
• hærri hiti á jörð

Gróðurhúsalofttegundir.

• Kyoto-bókunin tekur til sex gróðurhúsalofttegunda.
• Þetta eru lofttegundirnar CO2, CH4, N2O, HFC, PFC og SF6.
• gróðurhúsalofttegundirnar hafa mismunandi áhrif á hitastig í andrúmsloftinu, kallað hlýnunarmáttur.

Afleiðingar gróðurhúsaáhrifa.

Aukin gróðurhúsaáhrif geta m.a leitt af sér:

• Hýnunar jarðar
• Hækkað vatnsyfirborð vegna aukinnar bræðslu jökla
• Aukinflóðhætta
• Gróðurbelti breytast
• Öfgar í veðri…Eyðimerkur…..Fellibylir
• Hafstraumar geta hugsanlega breytast
• Eitthvað fleira ?

hér er heimildin af myndini og heimildin af textanum er í glósonum og inn á 9.bekkjar síðuni

Posted in Uncategorized | No Comments »

bloggsíðan mí

ágúst 24th, 2011

hér er að byrja í 9.bekk og ætla að blogga í vetur

Posted in Uncategorized | No Comments »