þetta er síðasta bloggið sem ég mun skrifa. í þessu bloggi ætla ég að tala frumur.
frumuveggurinn, sem finnst bara hjá plöntufrumum, er úr beðmi og verndar og styrkir frumuna. frimið er allt lifandi efni frumunar. frumuhimnan er þunn, eftir eftir gefanleg himna se m stýrir flutningi efna inn æi frumuna og út úr henni. Kjarninn er stjórnstöð frumunar og um hann lykur kjarnahimnan. Litningar sem eru í kjarnanum eru úr kjarnsýrum sem búayfir „stafrófi lífisins“. umfrymi er sá hluti frymisins sem er utan við kjarnahimnuna. Frymisnetið er flókið himnukerfi rása og ganga. það tekur þátt í smíði og flutning prótína. Hvatberar eru „orkuver“ frumunar. Safabólur geyma fæðuefna, vatn ensím og úrgangsefni.Leysikorn gegna hlutverki í meltingarstarfi frumunar. Grænukornin, sem eru eingöngu í plöntufrumum beisla orku sólarinnar og nota hana til þess að búa til fæðuefni frumunar. Sú strafsemi sem fer fram í lifandi frumu kallast einu nafni efnaskipti. Næringaefni, súrefni, vatn og ýmsir önnur efni berast inn í frumuna og útúr henni með ferli sem kallast flæðis. Vatn fer gegnum frumuhimnuna með sérstakri tegund flæðis sem kallast osmósa. jafnskipting er ferli þar sem kjarni og litingar frumur tvöfaldast og í kjölfarið skiptir hún sér í tvær dótturfrumur sem eru nákvæmlega eins og móðurfruman. Rýriskipting leiðir til myndunar kynfrumna sem eru með helmingi færri litninga en móðurfruman.
í þessari viku vorum við að gera verkefni sem við máttum ráða hvað við mundum skrifa um og gera spurningar úr því. ég var þeð Söndru í hóp og ávöðum að skrifa um fleka.
Flekar
Jörðin er hnöttur sem búinn er til úr ytri og innri kjarna, möttli og jarðskorpu. Jarðskorpan skiptist í 6 stóra fleka og nokkra minni. Þessir flekar eru allir á hreyfingu. Við mörk flekanna verða miklar jarðhræringar. Til eru þrenns konar flekamörk:
Flekaskil: Þar sem flekana rekur hvor frá öðrum. Á flekaskilum er mikið um eldgos þar sem kvikan vellur upp til þess að fylla í það gat sem hefur myndast. Þar með stækka flekarnir um leið og þeir færast hvor frá öðrum. Einkenni flekaskila eru miðhafshryggir eins og Atlantshafshryggurinn sem Ísland liggur á. Einkenni flekaskila eru opnar gjár og sprungur, mikill jarðvarmi, sigdalir og eldgos.
Flekamót: Þar sem flekana rekur hvor á móti öðrum. Á flekamótum myndast fellingafjöll á meginlöndum en djúpálar á úthöfum. Þar eru einnig miklir jarðskjálftar og tíð eldgos en þau eru mun hættulegri en eldgos sem verða á flekaskilum. Á flekamótum minnka flekarnir þar sem annar treðst undir hinum. Þá myndast fellingafjöll bæði í hafinu og á meginlandi. Besta dæmið um fellingafjöll eru Himalayafjöllin í Asíu þar sem Indland rekur til norðurs.
Sniðgeng flekamörk: Þar sem flekarnir nudda saman hliðunum, t.d. ef annar flekinn er á leið til suðurs en hinn til norðurs. Á sniðgengum flekamörkum verða sjaldan eldgos en mjög mikið er um jarðskjálfta. San Andreas sprungan í Ameríku liggur á sniðgengum flekamörkum enda er jarðskjálfta tíðni mjög há þar.
í síðustu viku skoðuðum við margar fréttir og gerðum litla hópavinnu og á föstudaginn gerðum við mörg próf á netinu.
Vatnsorka
Vatnsorka er orka unnin úr hreyfiorku eða stöðuorku vatns. Vatnsorka er sú orka sem vatn býr yfir á vissum stað í náttúrulegri hringrás sinni, en mikil orka felst í vatnsföllum. Vatn sem rennur til sjávar ber orku sem fólgin er í falli þess. Vatnsafl er virkjað til þess að framleiða rafmagn. Það er gert þannig að vatnið er látið falla, og þungi þess og fallhæð nýtt til þess að knýja túrbínur. Því meira vatnsmagn og fallhæð, því meiri orka. Heimild
Jarðvarmi
Jarðvarmavirkjun eða jarðgufuvirkjun er gufuaflsvirkjun sem nýtir jarðhita frá háhitasvæði til raforkuframleiðslu og hitunar á neysluvatni.Alls eru framleidd 10.715 MW af rafmagni í 24 löndum í heiminum með jarðvarmavirkjunum. Mesta orku framleiða Bandaríkin, Venesúela og Filippseyjar.Á íslandi eru framleidd 575 MW í uppsettu rafafli í sjö jarðvarmavirkjunum sem framleiða um 30% af raforku landsins. Frumorkunýtni flestra íslenskra jarðvarmavirkjana liggur á bilinu 10-15%. Þar sem hámarks fræðileg frumorkunýtni háhitavökva til raforkuvinnslu liggur á bilinu 30-40% er íðorkunýtnin hinsvegar mun hærri, um 50% fyrir nýjar jarðvarmavirkjanir. Heimild
Vindorku
Vindorka býður upp á marga kosti sem skýra hvers vegna hún er sá orkumiðill sem vex sem hvað hraðast í heiminum. Vindorka mengar ekki loftið eins og orkuver sem brenna kolum, gasi eða olíu við framleiðslu rafmagns. Það myndast ekki þær lofttegundir sem valda góðurhúsaáhrifum eða súru regni. Það skapast ekki hætta á mengunarslysum við flutning aflgjafans til orkuvera. Orkugjafinn er ókeypis, byggingartími stuttur og auðvelt að stækka vindorkuverið án mikillar fyrirhafnar. Vindorkan er endurnýjanlegur orkugjafi sem rennur ekki til þurrðar. Helstu vankantar á því að nota vindorku er að vindurinn er óstöðugur og blæs ekki alltaf þegar þörf er á raforkunni. Það er ekki hægt að geyma hana í stórum stíl og grípa til hennar síðar. Staðsetning vindorkuvera er oftast í mikilli fjarlægð frá borgum og þarf þá að flytja raforkuna um langan veg með tilheyrandi uppbyggingu raflína. Heimild
Kjarnorka
Kjarnorkuver er mannvirki ætlað til að umbreyta orku í kjarna frumeinda í raforku. Þau sjá fyrir umtalsverðum hluta raforkuframleiðslu í heiminum og eftir Kyoto-bókunina stefnir í að vægi þeirra við orkuframleiðslu eigi eftir að aukast.Nokkrar mismunandi gerðir kjarnorkuvera eru starfræktar en þau byggja öll á sömu meginatriðum. Í kjarnaofni eru stórar frumeindir klofnar og við það losnar gríðarlegur varmi sem er leiddur í burt af kælikerfi. Kælikerfið nýtir varmann til að snúa túrbínum sem aftur knýja rafala.Kjarnorkver hafa þá kosti að þeim fylgir ekki losun gróðurhúsalofttegunda en aftur á móti eru þungu frumefnin sem eru nauðsynleg til að starfrækja kjarnorkuver takmörkuð auðlind. Mesti vandinn við kjarnorkuver er þó að þau losa frá sér stórhættulegan geislavirkan úrgang sem brotnar afar hægt niður.Þrátt fyrir að kjarnorkuver losi ekki gróðurhúsalofttegundur eru þau ekki almennt viðurkennd sem umhvefisvænn kostur vegna geislavirks úrgangs. Einnig veldur það áhyggjum hve alvarlegar afleiðingar það hefur ef slys, leki eða sprenging, verða í kjarnorkuveri. Einkum kom þessi ótti fram eftir sprenigingu í kjarnorkuveri í Tsjernobyl í Úkraínu þar sem geislavirkur úrgangur drefiðist um stóran hluta Evrópu. heimild
í síðustu viku var farið yfir dæmi í heftinu sem við vorum að vinna í síðustu viku. á fimmtudaginn fórum við í spurningakeppni og mitt lið vann ekki. síðan horðum við á mynd. á föstudaginn var tölvutími og fórum í verkefni um manslíkamnn
í síðustu viku vorum við að vinna í lesskilnigs verkefni og síðan í gömlu samrænu lokapróf í 10.bekk frá 2005.
Lífvísindi
„Líffræði eða lífvísindi er sú vísindagrein sem fjallar um lífið. Allir þættir lífs eru rannsakaðir, allt frá efnasamsetningu lífvera að umhverfi þeirra og atferli. Einnig er fjallað um sögu lífs frá uppruna og þróun þess fram til okkar daga. Alþjóðlegt heiti greinarinnar, biologia, er komið úr forngrísku og er sett saman af orðinu bio, sem merkir líf, og viðliðnum logia, sem merkir meðal annars fræði.“
myndbandið okkar Júlíu og Katrínar Hér
í þessari viku er vísindavaka og við ákvöðum að gera eld í flösku en það virkar þannig að við settum smá spritt í flösku og hristum og heltum því úr og pumuðum lofti í það og tókum eldspítu og kveiktum á henni og settum eldspítuna fyrir ofan flöskuna og þá mikill eldur inní flöskunni. það sem gerðist er að spritt er eldfimt og eldur er bara brent súrefni svo ef maður setu þetta saman í flösku með eld þá verður stærri eldur en er bara á eldspítu
á mánudeginum var ég ekki en þá var ég ekki. á fimmtudeginum vorum við að tala um tunglmyrkvann og horfðum á fræðslumynd. á föstudaginn fórum við í vefrallý og svöruðum spurningum sem eru í verkefnabók 
Steindir eru skilgreindar sem náttúrulegt, einsleitt, fast efni með ákveðna efnasamsetningu og skipulega röðun frumeinda, yfirleitt myndað í ólífrænum ferlum. Meira en 4000 tegundir steinda eru þekktar í heiminum; á Íslandi hafa fundist rúmlega 300 tegundir
Mánudagur
Það var fyrirlestratími og var talað um Jarðfræði Hrunamannahrepps
Fimmtudagur
það var stöðvavinna og stöðvanar voru:
- Hrafntinna – skoða – höggva – hjátrú – lesa – skrifa
- Steinasafn – skoða – greina
- Steindir – eðalsteinar
- Silfurberg – hvað er svona merkilegt við það?
- Friðlýstir steinar – Náttúrufræðstofnun
- Bók – Steinaríkið – Grjót úr geimnum – bls. 40 – 41
- Bók – Jörðin og furður hennar – Saga í klettum og steingerfingar bls. 28-31
- Mánaðarsteinar…meira
Stöð 1.
Hrafntinna er lipartgler, hrafnsvört og stundum dökkgrá á litinn. hún er gler gljáandi og oft rákátt.við högg sundrast hún og verður að oddhvössum molum.
stöð 2.
stilbit er
| Kristalgerð | hraka | aðallitur |
| mónótín | 3 1/2 – 4 | hvítur,glær |
| stiklitur | kleytni | gljá | eðlisþyngd |
| hvítur | góð | glergjái, skelpótugljái | 2,12 – 2,21 |
ópal
Kristalgler, myndlaus, harka 5 1/2 – 6 1/2
aðallitur- Glær til allra lita
| Striklitur | Kleytni | gljái | eðlisþyngd |
| hvítur | enginn | glergjái | 1, 9 – 2,3 |
Líbarít
Líbarít er súrt berg með kísilsýrumagni yfir 67%. Það er ljósgrátt, gulleitt eða bleikt á litinn og dulkrómótt. Líbarít finnst víða og eru t.d. nærri Torfajökli og kellingafjöllum.
heimild: íslenskir steinar
Stöð 8
Mánaðarsteinar
við í hópnum skoðuðum hvaða mánaðarsteina við höfum og ég er krabbi sem er Glerhallur og Júlí er Rúbín.
Við gerðum Þurrís tilraunir fimmtudaginn 10. nóv . Tilrauninar sem voru í boði voru :
- Þurrís og Málmur
- Þurrís og Sápukúlur
- Þurrís og Sápa
- Þurrís í heitt og kalt vatn
- Þurrís og blöðrur
- Þurrís og eldur