Nýr hlekkur – Ísland

Eftir Eðlisfræðina byrjuðum við nýjan hlekk sem heitir Ísland.
Í honum ætlum við að læra um Ísland, umhverfið, orku, jarðfræði, lífríki og eflaust eitthvað fleira.

Það sem komið er af hlekknum erum við búin að vera læra um jarðfræði Hrunamannahrepps og almennt um jarðfræði.
Við erum búin að tala um berg og steindir, móberg, andrúmsloftið, ósonlagið og margt annað.

 

Punktar og hugtök uppúr glósunum sem Gyða lét okkur fá og það sem ég bætti við á hugtakarkortið:

Ljóshraði – mesti hraði sem við þekkjum
Ljósár – hve langt ljósið kemst á einu ári (s.s. vegalengd)
Vetrarbrautin okkar – kerfi sem snýst um sig sjálft
Stjarna – það sama og sólir
Fastastjarna – sólir sem eru það langt í burtu að það er eins og þær séu alltaf á sama stað
Sól – sólin er lýsandi, risa gashnöttur
Reikistjarna – það sama og pláneta
Pláneta – það sama og reikistjarna, t.d. jörðin
Tungl – tunglið er fylgihnöttur, tunglið er upplýst en ekki lýsandi eins og sólin

Bergtegundir jarðar
Storknuberg: frumberg jarðar og mynast við storknun bergkviku
Setberg: orðið til úr storkubergi sem grotnar eða molnar niður með tímanum fyrir áhrif veðurs og vinda
Myndbreytt berg: orðið til þegar storkuberg eða setberg grófst undir fargi jarðlaga og pressaðist og umkristallaðist. Eða bráðnað alveg upp mjög djúpt í iðrum jarðar.

Myndun Íslands
– Ísland byggist upp á mótun tveggja „færibanda“ úr hafsbotnsskorpu.
– Á mótun færibandanna bætist stöðugt við hraunlögum.
– Hraunlögin verða eldri eftir því sem fjær dregur miðju landsins.
– Elsta berg á Íslandi er rúmlega 15 millj. ára

Innri öfl:
– Orkan inní jörðinni
– Jarðskjálftar
– Eldgos
– Flekahreyfingar

Ytri öfl:
– Sólin veldur öllum ytri öflum
– Veðrið
– Jöklar
– Haf
– Vindur
– Ár
– Frost
– Rof
– Set

Ýmislegt
– Meðalhitinn á jörðinni er 15°C núna, en ef gróðurhúsaáhrifin væru ekki þá væri meðalhitinn -18°C og ef það væri þannig þá væri ekki sama lífið hér og náttúran.

– Mikilvægar lofttegundir: CH4 (metan), CO2 (koltvíoxíð), N2O (díníturoxíð/hláturgas).
Gróðurhúsaáhrif og Ósonlagið er EKKI það sama.
– Ósonlagið (O3) verndar okkur fyrir útfjólubláum geislum en þessir útfjólubláugeislar valda krabbameini.
– Pangea: eitt stórt land, öll löndin föst saman… þannig var það einu sinni.
– Sterkustu jarðskjálftarnir á Íslandi eru um 7.
– Ísland er mjög mjúkt land eins og Gyða orðar það.

 

Jarðfræði Íslands – Wikipedia

Flekaskil – Wikipedia

Hver er stærsta eldstöðin á Íslandi?

Þingvellir eru ekki á flekaskilum

flekaskil

Heimild myndar
Þessi mynd sýnir mjög vel flekaskilin sem eru í gegnum Ísland.
Ísland er í rauninni á þremur flekum ef ég skil þetta rétt, en eins og sjá má á myndinni er vinstri bútur af landinu okkar í Norður-Ameríku, svo er hægri búturinn í Evrópu og svo sá þriðji er alveg sér… En hann er kallaður Hreppaflekinn en þar búum við á Flúðum einmitt. Það er haldið að eftir mörg ár þá á Ísland eftir að breytast aftur en það hefur oft breytt um lögun. Það er haldið að flekaskilin eiga eftir að verða ein samfelld lína í staðin fyrir þessa línu sem skiptist í tvennt eins og sjá má á myndinni.

– Selma Guðrún, 10.bekk :)

Skildu eftir svar

Netfang þitt verður ekki birt. Nauðsynlegir reitir eru merktir *