Stefanía Katrín

Hæhæ

Alla vikuna hef ég verið veik….

Hæhæ

Mánudagur 5.12.2011  þá vorum við að horfa á þátt sem heitr Power of the planet með Dr Iain Stewart frá BBC. Og þessi þáttur var að fjalla um jörðina okkar hvernig hún var til og lofthjúpin og svo líka tunglið. Dr Iain var að fjala um þegar jörðin fór í gríðanlegan árekstur við tvíburan sinn Theia. Eftir hann árekstur stækkaði þá jörðin meira.

Miðvikudagur 7.12.2011 Þá var fyrirlestur um skýin, lofthjúpinn, ósonlagaið og segulhvolfin. Og við skoðuðum ýmsar fréttir líka. Ský falla ekki niður því að ský er safn ótalmargra örsmárra vatnsdropa sem myndast við að vatnsgufa í andrúmsloftinu kólnar og þéttist. Oftast tengist kólnunin uppstreymi, en bæði þrýstingur og hiti loftsins lækkar þegar það lyftist.

Fimmtudagur 8.12.2011  Þá unnum við saman í hópum gerðum við plagöt um lagskiptingu lofthjúps, gróðurhúsaáhrif, loftlag og vinda, gróðurbelti, ósonlægið og ský. Ég vann með Guðleifi, Einari og Jóhönnu  og við við tókum ský

Jörðin… Jörðin fer  107 þúsund kílómetra hraða á klukkustund og snýst um sjálfan sig. Höfin  sem er 70% af yfirborðinu, eru eitt af sérkennum jarðar. Og hún er eina reikistjarnan í sólkerfinu þar sem vitað er að vatn finnst í fljótandi formi. Jörðin var til þegar efnisagnir sem gengu umhverfis sólina, sem var líka að myndast, hnoðuðust þá saman í sífelldum árekstrum. Fyrst eftir myndun var jörðin heit og bráðin vegna orkulosunar sem varð í árekstrunum við tvíburan sinn Theiu. Seinna kólnaði ysti hluti jarðar og storknaði en hiti í iðrum hennar hélst við einkum vegna sífelldrar orkulosunar í geislavirkum efnum. Fyrstu lífverur komu fram á jörðinni fyrir um 3,8 milljörðum ára. Það voru gerlar í höfunum og mynduðu þeir smám saman súrefni sem varð undirstaða fyrir tilvist flóknari lífvera.

Lofthjúpur….  Lofthjúpur jarðar er þunnt gaslag sem umlykur reikistjörnuna okkar. Skömmu eftir að jörðin myndaðist fyrir um 4,6 milljörðum ára var reikistjarnan umlukin frumlofthjúpi sem samanstóð aðallega af vetniog helíni, auk annarra efna í snefilmagni.

ský haldast saman því að þau gefa okkur innsýn í eilífa samkeppni rakaþéttingar og uppgufunar. Skýið sýnir hvar rakaþéttingin hefur betur. Vatn er alls staðar í andrúmsloftinu í kringum okkur en í mismiklu magni. Oftast er það í formi ósýnilegrar gufu en stundum sem ský. Skýin myndast þegar loft kólnar en það gerist oft þegar loftið þrýstist upp. Þau geta einnig myndast þegar raki eykst í loftinu, t.d. þegar loftið ferðast yfir vatn. Skýin gefa upplýsingar hverning veðrið muni þróast. Þegar ný ský byrja að myndast er eðlilegt að álykta að breyting á veðrinu sé í nánd.  Skýin flokka eftir hæð þeirra fra í yfirborði jarðar. Innan hvers flokks skiptast þau síðan niður í fleiri gerðir. Sem eru háský og þau eru í 6-12 km á hæð, svo er miðský sem er 2-6 km á hæð og svo lágský og þau eru í 0-2 km á hæð.

Háský eru ský sem heita Klósigar eða Cirrus, Maríutása eða Cirroumulus og Blika eða Cirrostratus.

Miðský er ský sem heita Netjuský eða Altocumulus og Gráblika eða Altostratus.

Lágský eru ský sem heita Flákaský eða Stratocumulus og Þokuský eða Stratus.

Klósigar mynda einstakar silkigljáandi rákir eða bönd hátt á himninum. Stundum eru klósigarnir bognir upp á við í annan endann og nefnast þá vatnsklær, en þær eru fyrirboði þess að þykkni upp af bliku, grábliku og regnþykkni. Klósigar eru myndaðir úr ískristöllum og vegna þess hve hátt skýin liggja eru þau fyrstu skýin sem roðna við sólarupprás. Þau eru sýnileg eftir sólarlag.

Maríutásar er há skýjabreiða, oft grisjótt og gerð úr hnoðrum, sem vegna fjarlægðar frá yfirborði eru örsmáir og mynda oft bönd eða rákir. Maríutása sést stundum við jaðar bliku, enda úr ískristöllum eins og hún.

Blika er hvít, þunn og oftast samfelld háskýjabreiða sem oft dregur upp á himininn þar til hún þekur allt loftið. Boðar hún oft komu regnsvæðis og kemur þá gráblika og regnþykkni með úrkomu í kjölfar hennar. Sól sést gegnum blikuslæðuna. Rosabaugur myndast stundum  kringum sól er geislar hennar brotna í ískristöllunum.

Netjuský eru hvít eða grá, hnoðruð ský eða skýjabreiður, þar sem skiptast á dökk og ljós svæði. Hnoðrar netjuskýja eru mun stærri en hnoðrar maríutásu, enda mun nærri yfirborði. Þeir mynda oft regluleg bönd eða raðir. Netjuský myndast gjarnan úr grábliku sem er að leysast upp.

Gráblika er gráleit, samfelld og oft víðáttumikil skýjahula, gerð úr regndropum og ískristöllum. Er skil og regnsvæði nálgast kemur gráblikan á eftir blikunni, þykknar og lækkar á lofti, þar til tekur að rigna úr henni. Þá tekur regnþykki við, en það er í rauninni ekki annað en mjög þykk gráblika lágt á lofti.

Flákaský eru mjög algeng ský hérlendis. Þau eru svipuð netjuskýjum en mynda þó samfelldari skýjabreiðu sem er lægra á lofti og dekkri á köflum. Þau eru gerð af stórum lopum eða hnoðrum sem raða sér oft í bönd og virðast skýin þá öldótt. Flákaský eru mynduð af örsmáum vatnsdropum og eru ekki úrkomuský.

Þokuský mynda samfellda, gráleita skýjahulu og eru lægst allra skýja á lofti, liggja oft í miðjum hlíðum eða jafnvel rétt yfir yfirborði. Þau eru gerð úr smáum vatnsdropum og eru yfirleitt ekki úrkomuský. Þó fellur úr þeim súld eða úði séu þau mjög þykk.

Hér er mynd af þegar jörðin og Theai klesstust á!

Heimild af  jörðini

Heimild af lofthjúpi

Heimild af ský

-Stefanía Katrín

Hellúú (: Í þessari viku vorum við að fjalla um tunglið.

Á mánudaginn 28.nóvember: þá vorum við inní tölvuver og vorum að skoða Stellarium stjörnuskoðunarforrit. Svo eftir það þá lásum við um tunglið. Svo seinustu 10 min þá blogguðum við frá því í seinustu viku

Á miðvikudaginn 30.nóvember: Þá vorum við að skrifa í hugtakakort og vorum að svara spurningu hjá Gyðu…. Gyða var svo með glósur og var að tala um tuunglmyrkvi og alls konar.

Á fimmtudaginn 1. desember: Þá vorum við saman í hópum og vorum að gera platgöt og ég vann með Önnu, Arnþóri og Helga, og  við gerðum platgat um árstíðaskipti.

vissir þú að….

Jörðin hallar um möndul sinn um 23,5°.

Tunglið er eini náttúrulegi fylgihnöttur jarðarinnar og er nálægasta fyrirbæri himinsins ef frá eru talin geimför og gervitungl. Tunglið er bjartasti hnötturinn á næturhimninum og sá eini þar sem við getum skoðað landslagið með berum augum.

Hææ

Á mánudaginn 21.nóvember fórum við í tölver og vorum að skoða margar síður um jarðskjólfar og vorum að gera verkefni um það. Jarðskjálftar hér er um það sem ég skrifaði í tímanum Inná þessari síðu geturu séð hvað það voru margir jarskjálftar í þessari viku og út um allan heim ítið hér  hér og hér

Á miðvikudaginn 23. nóvember fengum við hugtakakort og fengum skírslurnar frá seinasta hlekki um sígaretturnar og við svo vorum við að fræðast um hlekkin.

Á fimmtudaginn 24.nóvember vorum við að vinna saman í hópum og vorum að gera platgöt um margt og mikið. Ég vann með Einari, Kristínu og Helga og við tókum innri öfl.

Á mánudaginn var ég ekki í skólanum út af því að ég var veik :/

Á miðvikudaginn þá gerðum við verkefni um efnafræði.

Á fimmtudaginn þá vorum við að eima sígarettu og ég vann með Helga í hópi svo eigum við að skila skýrslu um það sem við gerðum. Það var ógeðsleg lykt af þessum sígarettum. Svona leit þetta út þegar við vorum að eima sígarettur.

Vissi þú að:

sígarettu pakki kostar 940 kr

ef þú reykir 1 pakka á dag þá þarftu að borga 29140 kr á mánuði

sígaretta er skorið tóbak sem er vafið inn í pappír og reykt.

Það deyja margir á ári útaf sígarettum.

Heimild: hér

-Stefanía

Á mánudaginn þá fórum við fyrst upp í náttúrufræði stofu og vorum að rifja upp nifteindir og rafeindir. Svo fórum við í tölvuverið og gerðum nokkrar kannarnir frá fjölbrautaraskólanum í ármúla ítið hér.

Á miðvikudaginn þá vorum við að horfa á myndband um lotukerfi og svöruðum spurningum.

Á fimmtudaginn þá var Gyða ekki og að við vorum í landafræði og ég vann með Rúnari og Ylfu í hóp landið sem við tókum heitir Sviss.

Svissneskur fáninn er rauðir á litinn og er með hvítan kross í miðjuni.

Sviss er 41.295 km² og íbúafjöldinn og það eru u.þ.b. 3,6 milljónir, og tæp milljón útlendinga.  Mótmælendur eru 47,7% og katólskir 49,7%.  65% þjóðarinnar er þýzkumælandi, 18,1% talar frönsku, 12% ítölsku og 0,8% retórómönsku.

Heimild texta er sama myndin.

Hæhæ

Á mánudaginn þá var ég í leyfi og var ekki í skólanum.

Á Miðvikudaginn: Þá fórum við yfir verkefnahefti sem Gyða lét okkur hafa í síðustu viku.

Á fimmtudaginn: Þá vorum við í stöðvavinnu og ég vann með Sesselju. Við vorum í ýmsum stöðvum t.d.

1. Rafeindahvolf, fjöldi rafeinda, róteinda og nifteinda.  Vinnublað.

2. Frumeindalíkön og formúlur.

3. Efnafræði kertaloga

4. Loft og vatn.  Er hægt að þrýsta saman lofti og/eða vatni?

5. Spegill og móða.  Hvað er að gerast?  Skrifa upp efnajöfnu.

Vissir þú að:

blátt er heitast og rauði liturinn er kaldara! Eins og á myndinni hér þá er mynd af kerti og neðst á kertinu þá er svona blátt því að það er heitast en svo verður glært svo verður gult svo á endanum þá er svona rautt/appelsínugult því að það er kaldara!!!

Heimild myndar ítið hér

í þessari viku þá byrjuðum við á nýrri hlekk efna og eðlisfræði.

Á  mánudaginn þá var ekki skóli út af því að það var foreldravital!

Á miðvikudaginn þá fórum viði yfir prófið og fengum nýtt hugtakakort.

Á fimmtudaginn vorum við að skrifa meira í hugtakakortið okkar og við vorum líka að læra um lotukerfi.

Af hverju er formúla vatns H2O en ekki OH2? Svar hér

Eðlisfræði……

Eðlisfræði er sú grein náttúruvísindanna sem fjallar um samhengi efnis, orku,  tíma og rúms.

EFNIS:

Efni í efnafræði á við um hvaðeina, sem er hluti af efnisheiminum og hefur tiltekna efnislega eiginleika.

ORKA:

Orka er grundvallarstærð sem hvert eðræðilelisfgt kerfi hefur að geyma.

TÍMA:

Í þessari viku þá kláruðum við hlekkin um frumur. :D

Á mánudaginn þá vorum við að vinna i ritgerðinni.

Á miðvikudaginn þá kláruðum við hugtakakortið okkar og vorum að gera svona prófspurningar.

Á fimmtudaginn þá fórum við í könnun og það gekk ekki mjög vel :/   En svo í endanum þá fórum við í aías um frumur og ég var í hóp með Sesselju, Helga, Rúnari og Júlíu en við töpuðum

Eitt sem var í prófinu sem ég vissi ekki.

Hvar mætast heilin og mænan?

Svar: í miðtaugarkerfinu, en ég skrifaði þær mætast í taugarkerfinu.

-Stefanía

Gyða var ekki í vikunni út af veikinndi

Á mánudaginn: Var ég ekki í skólanum svo að ég veit ekki mikið um hvað þau gerðu en sumir sögðu að þau voru bara að vinna í ritgerðinni.

Á miðvikudaginn: Vorum við að gera sjálfspróf á bls. 11 í mannslíkanum. Og það var helst um krabbarmeinsfrumum.

Á fimmtudaginn: Þá vorum við í hópum og við vorum að gera plaggat um frumum og ég vann með Júlíu og Guðleifu. Það gekk mjög vel. Við vorum að gera platggat um mannslíkanum.

Um mannsfrumum:

Í mannslíkama eru um það bil 200 mismunandi tegundir frumna. En í einum grammi af vef eru allnokkrir tugir milljóna af frumum. Bakteríur lifa bæði í og á líkamanum. Flestar bakteríur eru í meltingarveginum en meðal annarra staða þar sem bakteríur þrífast vel eru munnur, nef, húð og kynfæri. En bakteríur sem lifa á eða í líkamanum geta líka reynst okkur til ama og jafnvel verið skaðlegar. Til dæmis má rekja svitalykt, táfýlu,vindgang, andremmu og tannskemmdir til baktería

Heimild: vísindarvefurinn

önnur heimild: vísindarvefurinn

Hér er myndband um mannsfrumum ef þú ítir hér.

Aðeins um krabbarmeinsfrumum:

Krabbameinsfrumur af ýmsum tegundum geta komist í blóð, borist með því og sest síðan að annars staðar í líkamanum og myndað meinvörp. Þegar þetta gerist eru aldrei nema fáar krabbameinsfrumur á ferðinni í blóðstraumnum. Það finnast meinvörp í hjarta hjá 5% sjúklinga sem deyja úr krabbameini!.

Heimild: Krabbarmein

- Stefanía Katrín…..