SIDEBAR
»
S
I
D
E
B
A
R
«
Hlekkur 4…..vika 3 :)
des. 12th, 2011 by stefaniakatrin

Hæhæ :D

Mánudagur 5.12.2011  þá vorum við að horfa á þátt sem heitr Power of the planet með Dr Iain Stewart frá BBC. Og þessi þáttur var að fjalla um jörðina okkar hvernig hún var til og lofthjúpin og svo líka tunglið. Dr Iain var að fjala um þegar jörðin fór í gríðanlegan árekstur við tvíburan sinn Theia. Eftir hann árekstur stækkaði þá jörðin meira.

 

Miðvikudagur 7.12.2011 Þá var fyrirlestur um skýin, lofthjúpinn, ósonlagaið og segulhvolfin. Og við skoðuðum ýmsar fréttir líka. Ský falla ekki niður því að ský er safn ótalmargra örsmárra vatnsdropa sem myndast við að vatnsgufa í andrúmsloftinu kólnar og þéttist. Oftast tengist kólnunin uppstreymi, en bæði þrýstingur og hiti loftsins lækkar þegar það lyftist.

 

Fimmtudagur 8.12.2011  Þá unnum við saman í hópum gerðum við plagöt um lagskiptingu lofthjúps, gróðurhúsaáhrif, loftlag og vinda, gróðurbelti, ósonlægið og ský. Ég vann með Guðleifi, Einari og Jóhönnu  og við við tókum ský :D

 

Jörðin… Jörðin fer  107 þúsund kílómetra hraða á klukkustund og snýst um sjálfan sig. Höfin  sem er 70% af yfirborðinu, eru eitt af sérkennum jarðar. Og hún er eina reikistjarnan í sólkerfinu þar sem vitað er að vatn finnst í fljótandi formi. Jörðin var til þegar efnisagnir sem gengu umhverfis sólina, sem var líka að myndast, hnoðuðust þá saman í sífelldum árekstrum. Fyrst eftir myndun var jörðin heit og bráðin vegna orkulosunar sem varð í árekstrunum við tvíburan sinn Theiu. Seinna kólnaði ysti hluti jarðar og storknaði en hiti í iðrum hennar hélst við einkum vegna sífelldrar orkulosunar í geislavirkum efnum. Fyrstu lífverur komu fram á jörðinni fyrir um 3,8 milljörðum ára. Það voru gerlar í höfunum og mynduðu þeir smám saman súrefni sem varð undirstaða fyrir tilvist flóknari lífvera.

Lofthjúpur….  Lofthjúpur jarðar er þunnt gaslag sem umlykur reikistjörnuna okkar. Skömmu eftir að jörðin myndaðist fyrir um 4,6 milljörðum ára var reikistjarnan umlukin frumlofthjúpi sem samanstóð aðallega af vetniog helíni, auk annarra efna í snefilmagni.

ský haldast saman því að þau gefa okkur innsýn í eilífa samkeppni rakaþéttingar og uppgufunar. Skýið sýnir hvar rakaþéttingin hefur betur. Vatn er alls staðar í andrúmsloftinu í kringum okkur en í mismiklu magni. Oftast er það í formi ósýnilegrar gufu en stundum sem ský. Skýin myndast þegar loft kólnar en það gerist oft þegar loftið þrýstist upp. Þau geta einnig myndast þegar raki eykst í loftinu, t.d. þegar loftið ferðast yfir vatn. Skýin gefa upplýsingar hverning veðrið muni þróast. Þegar ný ský byrja að myndast er eðlilegt að álykta að breyting á veðrinu sé í nánd.  Skýin flokka eftir hæð þeirra fra í yfirborði jarðar. Innan hvers flokks skiptast þau síðan niður í fleiri gerðir. Sem eru háský og þau eru í 6-12 km á hæð, svo er miðský sem er 2-6 km á hæð og svo lágský og þau eru í 0-2 km á hæð.

Háský eru ský sem heita Klósigar eða Cirrus, Maríutása eða Cirroumulus og Blika eða Cirrostratus.

Miðský er ský sem heita Netjuský eða Altocumulus og Gráblika eða Altostratus.

Lágský eru ský sem heita Flákaský eða Stratocumulus og Þokuský eða Stratus.

Klósigar mynda einstakar silkigljáandi rákir eða bönd hátt á himninum. Stundum eru klósigarnir bognir upp á við í annan endann og nefnast þá vatnsklær, en þær eru fyrirboði þess að þykkni upp af bliku, grábliku og regnþykkni. Klósigar eru myndaðir úr ískristöllum og vegna þess hve hátt skýin liggja eru þau fyrstu skýin sem roðna við sólarupprás. Þau eru sýnileg eftir sólarlag.

Maríutásar er há skýjabreiða, oft grisjótt og gerð úr hnoðrum, sem vegna fjarlægðar frá yfirborði eru örsmáir og mynda oft bönd eða rákir. Maríutása sést stundum við jaðar bliku, enda úr ískristöllum eins og hún.

Blika er hvít, þunn og oftast samfelld háskýjabreiða sem oft dregur upp á himininn þar til hún þekur allt loftið. Boðar hún oft komu regnsvæðis og kemur þá gráblika og regnþykkni með úrkomu í kjölfar hennar. Sól sést gegnum blikuslæðuna. Rosabaugur myndast stundum  kringum sól er geislar hennar brotna í ískristöllunum.

Netjuský eru hvít eða grá, hnoðruð ský eða skýjabreiður, þar sem skiptast á dökk og ljós svæði. Hnoðrar netjuskýja eru mun stærri en hnoðrar maríutásu, enda mun nærri yfirborði. Þeir mynda oft regluleg bönd eða raðir. Netjuský myndast gjarnan úr grábliku sem er að leysast upp.

Gráblika er gráleit, samfelld og oft víðáttumikil skýjahula, gerð úr regndropum og ískristöllum. Er skil og regnsvæði nálgast kemur gráblikan á eftir blikunni, þykknar og lækkar á lofti, þar til tekur að rigna úr henni. Þá tekur regnþykki við, en það er í rauninni ekki annað en mjög þykk gráblika lágt á lofti.

Flákaský eru mjög algeng ský hérlendis. Þau eru svipuð netjuskýjum en mynda þó samfelldari skýjabreiðu sem er lægra á lofti og dekkri á köflum. Þau eru gerð af stórum lopum eða hnoðrum sem raða sér oft í bönd og virðast skýin þá öldótt. Flákaský eru mynduð af örsmáum vatnsdropum og eru ekki úrkomuský.

Þokuský mynda samfellda, gráleita skýjahulu og eru lægst allra skýja á lofti, liggja oft í miðjum hlíðum eða jafnvel rétt yfir yfirborði. Þau eru gerð úr smáum vatnsdropum og eru yfirleitt ekki úrkomuský. Þó fellur úr þeim súld eða úði séu þau mjög þykk.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hér er mynd af þegar jörðin og Theai klesstust á!

 

 

 

Heimild af  jörðini

Heimild af lofthjúpi

Heimild af ský

-Stefanía Katrín

 

 

 

 

 

 

 

Hlekkur 4 vika 2 (:
des. 4th, 2011 by stefaniakatrin

Hellúú (: Í þessari viku vorum við að fjalla um tunglið.

Á mánudaginn 28.nóvember: þá vorum við inní tölvuver og vorum að skoða Stellarium stjörnuskoðunarforrit. Svo eftir það þá lásum við um tunglið. Svo seinustu 10 min þá blogguðum við frá því í seinustu viku :D

Á miðvikudaginn 30.nóvember: Þá vorum við að skrifa í hugtakakort og vorum að svara spurningu hjá Gyðu…. Gyða var svo með glósur og var að tala um tuunglmyrkvi og alls konar. :)

Á fimmtudaginn 1. desember: Þá vorum við saman í hópum og vorum að gera platgöt og ég vann með Önnu, Arnþóri og Helga, og  við gerðum platgat um árstíðaskipti.

 

vissir þú að….

Jörðin hallar um möndul sinn um 23,5°.

Tunglið er eini náttúrulegi fylgihnöttur jarðarinnar og er nálægasta fyrirbæri himinsins ef frá eru talin geimför og gervitungl. Tunglið er bjartasti hnötturinn á næturhimninum og sá eini þar sem við getum skoðað landslagið með berum augum.

 Tvisvar á ári hallar hvorki norður- né suðurhvel jarðar á móti sólinni – sólin
heimildir: hér og hér

»  Substance:WordPress   »  Style:Ahren Ahimsa