Björgvin Viðar Jónsson

Það er semsagt svona fallegur rauður hringur í kringum lekaliðan.

Þá er ég góður .. blahh

Í þessari viku héldum við áfram í hlekknum um eðlisfræði og þá aðallega um rafmagn. Á mánudaginn var fyrirlestratími og á fimmtudaginn var verkefnatími á blöðum sem voru misskemmtileg. Í föstudagstímanum var síðan lauflétt próf sem var skemmtilegt.

En önnin er að klárast því nú byrjar vetrarfrí sem er næstum heil vika.

Og Gyða, við getum ekki sett power-point showið inn á bloggið um skíta tilrauninna, erum búnir að tala við ljóshærðu konuna í tölvuverinu sem ég man aldrei hvað heitir og hún sagði að það væri bara eitthvað að og það væri ekki hægt !

En nú er aðeins 1.önn eftir af þessum **** skóla frábært !

Byrjuðum á nýjum hlekk sem tengist  Eðlisfræði og fjallar um Rafmagn og Orku.  Það var klassískur fyrirlestur á mánudeginum og svöruðum við einnig upprifjunum úr kennslubók. Það var síðan stöðvavinna á fimmtudaginn og kláruðum við vikuna með léttri könnun þar sem við máttum hafa hugtakakort :d gaman að því.

Stöðvavinnan

Unnum í pörum og tókst okkur Ara að gera eitt og annað bara..

Stöð 1

Við byrjuðum á því að fara í tölvu og skoða svo kölluð phet forrit og þar voru leikir sem útskýrðu rafhleðslu, rafstraum og hvernig rafmagn er búið til

Stöð 2

Fórum inn á landsvirkjun.is og skoðuðum ýmis hugtök og hér eru nokkur sem við skilgreindum :

Afl:  Lýsir því hve mikil orka streymir á hverri tímaeiningu. Því segir aflið til um hversu hratt orkan kemur eða fer. Við það að hita vatn á lítilli eldavélarhellu er notað lítið afl. Stór eldavélarhella notar hins vegar mun meira afl. Áður fyrr var mælieiningin hestöfl oft notuð til að lýsa vélarafli en mælieiningin Wattt hefur víðast hvar leyst hana af hólmi.

Forgangsorka : Forgangsorka er sú orka sem orkusali skuldbindur sig til að hafa ætíð til reiðu.

Hverfill : Rafmagnið verður til í hverflinum í orkuverum. Hverfillinn situr á öxli sem í vatnsaflstöðvum er oftast lóðréttur. Neðst á honum er vatnshjólið sem vatnið knýr. Á hinum enda öxulsins er rafalinn. Á honum sitja öflug segulstál sem snúast hratt. Í kringum segulstálin eru koparvafningar. Snúningurinn á segulstálunum kemur elektrónunum á hreyfingu og þar með verður rafstraumurinn til.

Spenna : Spennu á rafkerfi má líkja við þrýsting í vatnskerfi þar sem þrýstingurinn á vatninu samsvarar rafstraumnum. SI mælieining er Volt (V), nefnd eftir ítalska eðlisfræðingnum Alessandro Volta.

Straumur : Straum í rafkerfi má líkja við rennsli í vatnskerfi. Mælieining fyrir straum er Amper (A), nefnd eftir franska eðlisfræðingnum André-Marie Ampère.

Stöð 10, Corpfix

Corpfix er verkefni sem gengur út á það að ráðast í aðgerðir til að draga úr losun koltvísýrings (co2) sem er ein af þeim lofttegundum sem myndar gróðurhúsa áhrif.  Aðalhugmyndir sem þeir hafa er að dæla honum langt niður í bergið ofan í jörðinni. Við vorum á þeirri skoðun að þetta væri nú hálf ólíklegt til árangurs en það kemur í ljós

Stöð 4:p

Unnum 2 verkefni, annað var um hleðslu, fráhrindikraft og aðdráttarkraft og hitt verkefnið var um gallaða straumrás sem við áttum að laga og útskýra aðeins.

Að lokum gerðum við eina stöð var tilraun, þá ætluðum við að búa til rafmagn, það gekk engan vegin og ég er engu nær hvernig þetta hefði átt að virka !

…

Það var aðeins einn tími í náttúrufræði þessa vikuna og var það fötudagstíminn og vorum við allan tímann í leik sem hét skate park. Í honum vorum við á hjólabretti að renna eftir braut og gátum við ráðið um nokkra staði og plánetur og þyngd. Ég komst að því að ef maður er í kringum 100 kg með mesta mögulega þyngdarkraftinn fer maður hraðast. Þegar hlutirnir náðu ákveðinni ferð jókst varmaorkan til muna og ef maður var í geimnum fylgdi maður ekki brautinni heldur sveif maður bara um. Orka hverfur aldrei heldur breytir bara um mynd  .

já… enn ein vikan liðinn og var vísindavaka það sem stóð hæst í vikunni Í mánudagstímanum gerðu flestir hópar sínar tilraunir, og þar á meðal við strákarnir sem tókum að  okkur það verðuga verkefni að eima skít.  Það kom talsverð skíta lykt en við bjuggumst nú samt við því verra Á fimmtudaginn vorum við síðan að vinna úr niðurstöðunum sem við settur fram á power-point sýningu sem við áttum að kynna í föstudagstímanum en það fór þannig að enginn varð skólinn og færðust þær því yfir á mánudaginn !

ég ætla að segja aðeins frá því hvað við gerðum og niðurstöður

Tilrauninn okkar var sem sagt að eima skít og athuga hvort hægt væri að kveikja í eða sprengja lofttegundina sem myndi myndast. Það sem við þurftum að nota var :

• Tækjagrind
• 6 brennarar
• 2 mæliglös
• 2 mælikönnur
• 8 spennur
• 4 glerglös
• Kúamykju
• Kindaskít
• Rokeldspýtur

og leit þetta þá svona út :

Þegar þessu var lokið og við vorum búnir að eima skítinn.. reyndum við að kveikja í þessu og gekk það ekki eftir, því við náðum ekki að búa til metan

Niðurstöður:

Okkur tókst ekki að gera áætlunar verk okkar sem var að  búa til metan og brenna það. Það kom eitthver loftegund í glösin en þar sem við höfðum nú ekki allar græjur vitum við ekki hvaða lofttegund það var. Það sem gerðist með kúa mykjunni var það að við settum líklega of mikinn skít í hylkið, sem varð til þess að það myndaðist þrýstingur og skaust glasið af tappanum og skíturinn fór út um allt ! Það sem varð okkur líklega að falli við nánari rannsóknir var það að við vinnslu metans er haugurinn hitaður rólega og hægt og látið malla en ekki snögg hitað og stutt eins og að við gerðum.

ég held að þetta sé gott í bili..

Blahh;)

já.. þá er maður mættur aftur til starfa eftir rólegt og gott jólafrí. Það var þó ekki nema einn náttúrufræði tími í vikunni vegna þess að við byrjuðum ekki fyrr en á þriðjudaginn. Á fimmtudaginn byrjuðum við á nýjum hlekk og er það vísindavaka og eru þá nokkrir saman í hóp (2-4) og gera þeir tilraun og vinna úr niðurstöðunum Á föstudaginn var síðan mikil hálka og var því enginn skóli :p

Við erum fjórir saman og ætlum að eima skít bæði lambaskít og kúaskít. Að því loknu ætlum við að athuga hvort lofttegundinn sem myndast sé eldfim. Við ætlum að vinna niðurstöður úr power-point með myndum, myndbandi og slíku.

Gott í bili..

já .. þetta er líklega síðasta bloggfærslan fyrir langþráð jólafrí. En hún fjallar um gestafyrirlestur á mánudaginn. En þá kom Elsa Ingjaldsdóttir til okkar sem er fulltrúi heilbrigðiseftirlitsins en þar situr hún sem framkvæmdarstjóri. Hún kom og fræddi okkur um vatn, neysluvatn og vatnsból. Hún sagði okkur það til dæmis að það er ekki bara tilviljun að okkur á Íslandi þykja vatnið okkar það besta í heimi.  Vatnið hjá okkur á Íslandi er mög tært enda síast það gegnum berg og hreinsast við það ferli áður en það kemur upp aftur sem lindarvatn.  Einnig talaði hún um sýrustig í vatni en það er mælr í mælieiningunni pH. Þegar sýrustigið er 7 er vatnið hlutlaust en þegar það fer undir 7pH verður það súrt og upp fyrir 7pH verður það basískt. Vatn sem hefur síast gegnum börg berglög er oft með sýrustig í kringum 9 pH og finnst okkur það einna besta vatnið, en svona hátt sýrustig væri í vatninu erlendis myndi leiðnin vera orðin svo há að það væri ekki gott vatn.  En leiðnin er annað mikilvægt atriði, mælieiningunni µ eða micro sensitiviti, við viljum hafa leiðnina undir 100µ en samkvæmt reglum má hún fara upp í 4000µ en sjórinn er með þess háttar leiðni.

Þegar heilbrigðiseftirlitið fer og skoðar vatnsból, athuga þær með örverur í vatninu, sýrustig , leiðni og önnur skaðleg efni. Einnig athuga þau með ýmsar ógeðslar pöddur og lífverur sem geta valdið sýkingum og veikindum eins og sundmannakláða og slíku. Það sem kom mér einna mest á óvart var þegar hún sagði að vatn úr krana væri oftar en ekki mun tærara en þegar þú ferð útí búð og kaupir þér íslenskt vatn !

Í lokin smökkuðu við síðan tvær tegundir af vatni, hitaveituvatn og venjulegt vatn. Við fundum öll munin og fannst okkar það heita flestum mjög vont.

Skemmtilegt og fróðlegur tími !

hér er pistill um ástandið á íslandi :d

Og hér er annar um muninn á norðulöndunum !

Þessi mynd sýnir hvernig hluti af vatninu síast ofan æí fjallið og hreinsast á áður en það kemur upp.  Það setenur underground water !

Þá er vika 14 liðin og var hún nokkuð fín bara. En í mánudadgstímanum var fyrilestratími og í fimmtudagstímanum vorum við slök að skoða blogg, bjuggum til spurningar til prófs  og horfðum aðeins á planet earth. Í föstudagstímanum var síðan vinna í tölvuveri sem við skiluðum inn á bloggið og er hægt að skoða verkefnið mitt inná verkefnabankanum  !

En við erum enþá í jarðfræðinni og því slíku og er ég með smá fróðleik tengdan því !

Innri og ytri öfl

Innri öfl eru hreyfingar og öfl sem koma innan úr jörðinni. Þau eru :

• Flekahreyfingar
• Eldvirkni
• Jarðskjálftar
• Jarðhiti

Ytri öfl jarðar eru hinsvegar þau öfl og þær hreyfingar sem koma utanfrá, sem er svosem ekkert erfitt að finna út út frá nöfnunum. Ytri öflin eru t.d. :

• Veður
• Jöklar
• Ár
• Sjór

Innri gerð

Innri gerð jarðar samanstendur af jarðskorpu, möttli, ytri kjarna og innri kjarna. Auðvelt er að líkja jörðinni við egg; jarðskorpan er eins og skurnin, möttullinn eins og hvítan og kjarnarnir eru saman eins og rauðan.

magnað hér,

það héldu margir að jurassic park, væri ómögulegt ég held nú ekki !

þessi vika var stutt og laggóð í náttúrufræði, í það minnsta fyrir mig þar sem að ég kom bara í eina kennslustund. En það var á mánudaginn og var það klassískur fyrirlestra tími og á fimmtudeginum var ég veikur en veit ég það að krakkarnir voru í stöðvavinnu og var aðalefni hennar bergtegundir og steinar. Á föstudaginn fór ég síðan til höfuðborgarinnar og voru krakkarnir þá að blogga og horfa á fræðslumyndband !!

Það sem vakti mesta áhuga minn þessa viku var umfjöllun um demantana og er fróðleikur hér

Þá er vika 12 á enda og var hún nokkuð venjuleg bara. En í henni byrjuðum við á nýjum hlekk sem heitir jarðfræði.  Í mánudagstímanum var fyrirlestra tími um jarðfræði og var hann að mestu leyti upprifjun frá fyrri árum en auðvitað var einnnig eitthvað nýtt. í fimmtudagstímanum var síðan stöðvavinna  um jarðfræði of voru margar stöðvar í boði. Við enduðum síðan vikuna í tölvuverinu og unnum í forriti sem heitir stellarium.

En við áttum að segja aðeins frá stöðvavinnunni á blogginu. Ég komst yfir 5 stöðvar.

Stöð 14 !

Ég byrjaði áþví að skoða lifandi vísindi blað og las þar um skoðaði nokkrar náttúruperlur í heiminum, mér fannst merkilegast loftmynd af ánni Tigró sem er þverá Amasonfljóts í perú. Er 3 km löng frá upptökum til Amasonfljóts.

Stöð 2 !

Skoðaði segulsvið jarðar, Jörðin er 4,56 milljarða ára gömul. Norður og Suður segulskaut víxlast á tímabilum sem geta verið allt  frá minna en en 100.000 ár og alveg uppí  nokkur milljón ár.

Stöð 1  !

Lásum um jarðfræði og sögu hennar en elstu jarðlög á Íslandi eru um  15 milljón ára gömul !

Stöð 11 !

Lásum um besta útsýni í heimi í blaðinu Lifandi vísindi, fjallar um geimstöð sem tekur myndir af hinum ýmsu hlutum eins og jörðinni, tekur mjög flottar og áhugaverðar myndir !

Stöð 13 !

Fórum inn á vefsíðu og skoðuðum jarðhræringar í heiminum síðastliðna viku, t.d. eldgos eða jarðskjáltfa.

Rakst á tvær fréttir sem mér fannst áhugaverðar þó þær tengist námsefninu kannski ekkibeint hér og  hér

Einnig  fann ég fróðlega jarðfræði sem tengist surtsey ! hér